Όλο το σκεπτικό
Την απόφαση να απαγορεύσει στην Alpha Bank την επιβολή της μηνιαίας χρέωσης των 0,80 ευρώ στους πελάτες της που διατηρούν καταθετικούς λογαριασμούς προνομίων «Απλό Ταμιευτήριο» ή «Απλό Τρεχούμενο», έλαβε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Το δικαστήριο έκρινε πως η τράπεζα παραβίασε τις υποχρεώσεις διαφάνειας και σαφούς ενημέρωσης των καταναλωτών. Κι αυτό επειδή δημιουργήθηκε σε χιλιάδες καταναλωτές η παραπλανητική εντύπωση ότι μπορούσαν πλέον να διενεργούν δωρεάν συναλλαγές, οι οποίες όμως ήδη προσφέρονταν -βάσει νόμου-, χωρίς κάποια επιβάρυνση.
Η απόφαση –βρίσκεται σε γνώση του iEidiseis.gr-, που εκδόθηκε κατόπιν αντιπροσωπευτικής αγωγής που είχε καταθέσει κατά της τράπεζας η Ένωση Καταναλωτών ΕΚΠΟΙΖΩ, κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή, με αποτέλεσμα η Alpha Bank να καλείται να παύσει άμεσα τη μηνιαία χρώση. Παράλληλα, το δικαστήριο επέβαλε στην τράπεζα χρηματική ποινή 40.000 ευρώ. Σημειώνεται πως η απόφαση έρχεται σε συνέχεια αυτής που εκδόθηκε πριν από δύο περίπου μήνες, που επίσης υποχρέωνε την Εθνική Τράπεζα να παύσει τη μηνιαία χρέωση των 0,80 ευρώ.
Η ενημέρωση
Όπως προκύπτει, η Alpha Bank είχε αποστείλει επιστολές στους καταναλωτές που διατηρούσαν λογαριασμούς καταθέσεων, επικαλούμενη την ιδιότητά τους ως λογαριασμών προνομίων, γνωστοποιώντας τους ότι θα προσθέσει σε αυτούς τους λογαριασμούς το πακέτο συναλλαγών «MyAlpha Benefit Base». Σύμφωνα με την ενημέρωση της τράπεζας, οι καταναλωτές θα μπορούσαν να διενεργούν μια σειρά από δωρεάν συναλλαγές και ως αποτέλεσμα θα επιβαρύνονταν με τη μηνιαία χρέωση των 0,80 ευρώ.
Αυτή η χρέωση θα πραγματοποιούνταν μηνιαίως, ανεξάρτητα αν οι καταναλωτές έκαναν χρήση των «προνομίων». Παράλληλα, η τράπεζα έθετε στους καταναλωτές μια δίμηνη προθεσμία, προκειμένου να εναντιωθούν στην επιστολή της και να μην ισχύσουν η χρέωση και τα «προνόμια».
«Πεπλανημένη εντύπωση στον καταναλωτή»
Σύμφωνα με την απόφαση που εξέδωσε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, «οι περιλαμβανόμενες στο πακέτο υπηρεσίες δεν συνιστούν, στο σύνολό τους, πρόσθετη συμβατική ωφέλεια, αλλά συμπίπτουν εν μέρει με υπηρεσίες ήδη παρεχόμενες άνευ χρέωσης δυνάμει του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου».
Με άλλα λόγια, στην προαναφερθείσα επιστολή της Alpha Bank που αφορούσε την τροποποίηση της σύμβασης πλαισίου, η τράπεζα «ενσωματώνει τις δωρεάν παρεχόμενες υπηρεσίες στον πυρήνα των προσφερόμενων ως πακέτο υπηρεσιών του προγράμματος “MyAlpha Benefit Base” και τις παρουσιάζει ως ενιαία δέσμη ωφελημάτων, συνδεόμενη με τη μηνιαία επιβάρυνση των 0,80 ευρώ, κατά τρόπο που δημιουργεί στον μέσο καταναλωτή την πεπλανημένη εντύπωση ότι η καταβολή του εν λόγω ποσού αποτελεί προϋπόθεση για την απόλαυσή τους».
«Εμφανίζονται ομοιόμορφα ως «”δωρεάν” παροχές»
Άλλωστε, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, στην ενημέρωση της Alpha Bank, δεν γίνεται «οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ υπηρεσιών που συνιστούν πράγματι πρόσθετη παροχή και εκείνων που παρέχονται ήδη υποχρεωτικής άνευ χρέωσης. Αντιθέτως, όλες εμφανίζονται ομοιόμορφα ως “δωρεάν” παροχές, με αποτέλεσμα η έννοια του “δωρεάν” να αποσπάται από το κανονιστικό της έρεισμα και να επανανοηματοδοτείται ως δήθεν συμβατικό πλεονέκτημα».
Πρόκειται για μια παράλειψη εκ μέρους της Alpha Bank η οποία «στερεί από τον καταναλωτή τη δυνατότητα ορθής εκτίμησης της πραγματικής οικονομικής αξίας της προτεινόμενης μεταβολής και της σχέσης παροχής – αντιπαροχής, οδηγώντας τον στην εσφαλμένη αντίληψη ότι η μηνιαία χρέωση αντιστοιχεί, άνευ ετέρου, σε πρόσθετο όφελος για τον ίδιο».
«Η χρέωση καθίσταται κανόνας»
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, «η παραπλανητική διάρθρωση της επίμαχης πληροφόρησης εντείνεται δε από τον τρόπο με τον οποίο δομείται η προτεινόμενη τροποποίηση της σύμβασης, καθώς προβλέπεται η αυτόματη ενεργοποίηση του πακέτου “MyAlpha Benefit Base», εκτός αν ο καταναλωτής δηλώσει εμπροθέσμως την αντίθεσή του, με αποτέλεσμα η μηνιαία χρέωση των 0,80 ευρώ να καθίσταται ο κανόνας για τον μη αντιδρώντα καταναλωτή (σύστημα opt-out)».
Τα δήθεν προνόμια
Ενδεικτικό της παραπλάνησης των καταναλωτών είναι ότι όπως σημειώνεται, ο καταναλωτής που χρησιμοποεί μόνο συγκεκριμένες υπηρεσίες όπως πληρωμές ή μεταφορές μέσω IRIS ή πληρωμές λογαριασμών κοινής ωφελείας ή προς το Δημόσιο, «προβαλλόμενες ως “προνόμιο”, δύναται ευλόγως να θεωρήσει ότι αυτές παρέχονται αποκλειστικά στο πλαίσιο του νέου λογαριασμού και να μην ασκήσει το δικαίωμα αντίρρησης, ενώ, στην πραγματικότητα, η εν λόγω υπηρεσία παρέχεται ήδη άνευ χρέωσης, εν συνόλω ή εν μέρει, κατά περίπτωση, βάσει του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου και θα μπορούσε να συνεχίσει να χρησιμοποιείται από αυτόν δίχως την οποιαδήποτε επιβάρυνση».
Είναι αξιοσημείωτο πως σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ, «το ανωτέρω πακέτο της Alpha Bank παρείχε μόλις τη δυνατότητα ενός εισερχόμενου και ενός εξερχόμενου εμβάσματος (που αν επιτρεπόταν η χρέωσή του αυτή δεν θα υπερέβαινε το ποσό των 0,50 ευρώ), τη στιγμή που στην αγορά προσφέρονται με την ίδια μηνιαία επιβάρυνση πακέτα υπηρεσιών πληρωμών που παρέχουν τη δυνατότητα για 50 αντίστοιχες συναλλαγές».
«Δεν συνάδει με τις απαιτήσεις της διαφάνειας»
Σαν να μην έφτανε όμως αυτό, η Alpha Bank δεν προέβη ούτε στην υποχρεωτική γνωστοποίηση της ενεργητικής και πλήρους διαβίβασης των προτεινόμενων τροποποιήσεων προς τους πελάτες. Κι αυτό επειδή στην επίμαχη επιστολή που απέστειλε η τράπεζα στους καταναλωτές, «περιορίζεται σε αποσπασματική και επιλεκτική προβολή ορισμένων χαρακτηριστικών του προτεινόμενου πακέτου…».
Παράλληλα, η ενημέρωση της Alpha Bank «εμφανίζεται αποσπασματική, εξαρτώμενη από μεταγενέστερη αναζήτηση στοιχείων εκ μέρους του καταναλωτή και είναι διαρθρωμένη κατά τρόπο που προβάλλει ευνοϊκότερη εικόνα από την πραγματική…».
Πρόκειται για πρακτική που σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, «δεν συνάδει αφενός με τις απαιτήσεις της διαφάνειας, καθώς δεν επιτρέπει στον καταναλωτή να αξιολογήσει, βάσει σαφώς, πλήρων και συγκρίσιμων κριτηρίων, τη σχέση παροχής και αντιπαροχής, αλλά, αντιθέτως, διαμορφώνει μια εικόνα υπερτιμημένης αξίας της δέσμης υπηρεσιών, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική οικονομική του λειτουργία, αφετέρου της παροχής πληροφόρησης εκ μέρους του παρόχου των υπηρεσιών πληρωμών με τρόπο ώστε ο χρήστης να έχει τη δυνατότητα επιλογής με πλήρη επίγνωση…».
«Αθέμιτη εμπορική πρακτική»
Είναι επίσης ενδεικτικό ότι η «αδιαφάνεια» της Alpha Bank δεν αφορά σύμφωνα με το σκεπτικό «απλώς στο περιεχόμενο μεμονωμένου γενικού όρου συναλλαγών, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτός λειτουργεί ως μηχανισμός διαμόρφωσης και κατεύθυνσης της συναλλακτικής συμπεριφοράς των καταναλωτών, ιδίως μέσω της πρόβλεψης σιωπηρής αποδοχής της προτεινόμενης μεταβολής».
Αυτή η πρακτική «είναι ικανή να οδηγήσει τον καταναλωτή είτε σε παράλειψη άσκησης των δικαιωμάτων του είτε στην αποδοχή οικονομικής επιβάρυνσης, την οποία, εάν είχε σαφή και πλήρη πληροφόρηση, ενδεχομένως να μην αναλάμβανε».
Αυτός είναι ο λόγος που η πρακτική της Alpha Bank «συνιστά ταυτόχρονα και αθέμιτη εμπορική πρακτική και δη “per se” απαγορευμένη παραπλανητική πρακτική, καθώς στην ανωτέρω επιστολή της η εναγόμενη παρουσιάζει δικαιώματα που παρέχει ο νόμος στον καταναλωτή και αφορούν τη διενέργεια δωρεάν πράξεων πληρωμών ως ειδικό χαρακτηριστικό της προσφοράς της προμηθεύτριας – τράπεζας στο πλαίσιο της δέσμης υπηρεσιών “MyAlpha Benefit Base”».
«Παράνομη μεθόδευση»
Ως αποτέλεσμα, το δικαστήριο έκρινε εν μέρει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη την αντιπροσωπευτική αγωγή της ΕΚΠΟΙΖΩ, υποχρεώνοντας την Alpha Bank να σταματήσει να επιβάλει και να χρεώνει τη μηνιαία συνδρομή των 0,80 ευρώ στους καταναλωτές που διατηρούσαν σε αυτή την 13η Οκτωβρίου 2025 λογαριασμούς πληρωμών, επειδή «αυτοί σιώπησαν και δεν αντέδρασαν μέχρι την 30 Ιανουαρίου 2026 στην επιστολή που τους απηύθυνε η εναγόμενη τον Μήνα Νοέμβριο του έτους 2025».
Η απόφαση κηρύχθηκε ως προσωρινώς εκτελεστή ως προς τη διάταξη που απαγορεύει την επιβολή της μηνιαίας χρέωσης. Η Alpha Bank απειλείται με χρηματική ποινή 3.000 ευρώ για κάθε παράβαση της επίμαχης καταψηφιστικής διάταξης, ενώ της επιβλήθηκε πρόστιμο 40.000 ευρώ.
Σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ, δεδομένου ότι η επιβολή της μηνιαίας χρέωσης κρίθηκε παράνομη, «η Alpha Bank οφείλει να αντιλογήσει τις χρεώσεις που επιβλήθηκαν στους καταναλωτές εξαιτίας της παραπάνω παράνομης μεθόδευσης».
iEidiseis
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Αγαπητοί αναγνώστες,
Εκτιμούμε ιδιαίτερα τις απόψεις και τις σκέψεις σας. Σας ενθαρρύνουμε να συμμετέχετε ενεργά στις συζητήσεις, με σχόλια που προάγουν την καλοπροαίρετη ανταλλαγή απόψεων.
Για τη διασφάλιση ενός πολιτισμένου και φιλικού περιβάλλοντος, παρακαλούμε να αποφύγετε σχόλια που περιέχουν:
Υβριστικό ή ρατσιστικό περιεχόμενο.
Προσωπικές επιθέσεις ή μειωτικούς χαρακτηρισμούς.
Περιεχόμενο που παραβιάζει τη δεοντολογία ή τους κανόνες ευγένειας.
Η συντακτική ομάδα διατηρεί το δικαίωμα να διαγράφει σχόλια που δεν συμμορφώνονται με τους παραπάνω κανόνες, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση.
Ευχαριστούμε για την κατανόηση και τη συνεργασία σας!
Aridaia-gegonota.blogspot.com