Μητσοτάκης – Ερντογάν αναφέρθηκαν στο casus belli, τις θαλάσσιες ζώνες, τις μειονότητες και το SAFE

  

 

 Με ιδιαίτερα προσεκτικές αναφορές ο Μητσοτάκης και ο Ερντογάν μίλησαν στις δημόσιες δηλώσεις τους για τα ακανθώδη ζητήματα και έκαναν για μία ακόμα φορά δήλωση προθέσεων περί εξεύρεσης λύσης. 

Να διατηρηθούν τα ήρεμα νερά, να υπάρξει συνεργασία στις διεθνείς προκλήσεις αλλά και να συνεχιστεί ο διάλογος για τα ακανθώδη προβλήματα ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία συμφώνησαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στη συνάντηση που είχαν στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα. Οι αιχμές και οι γωνίες στις θέσεις των δύο χωρών αποτυπώθηκαν και στις δηλώσεις δίνοντας και την εντύπωση δύο παράλληλων μονόλογων, χωρίς όμως διάθεση εκτροχιασμού των θέσεων.

Προσεκτικές οι αναφορές στα δύσκολα θέματα

Οι δύο πλευρές άγγιξαν και τα δύσκολα θέματα, έστω και επιφανειακά, με δηλώσεις προθέσεων περί λύσεων, χωρίς ωστόσο να ανακοινώνονται συγκεκριμένα βήματα και επί της ουσίας να παραμένουμε στο ότι Αθήνα και Άγκυρα συμφωνούν ότι διαφωνούν, αλλά δηλώνουν πρόθυμες να αναζητήσουν λύσεις.

Ο Ερντογάν επέμεινε από την πλευρά του στο θέμα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, την οποία χαρακτήρισε για μία ακόμα φορά τουρκική, καθώς και στο ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Τουρκία στο SAFE. Αναφέρθηκε δε στα «ακανθώδη ζητήματα» σημειώνοντας ότι αυτά μπορούν να λυθούν επί τη βάσει του διεθνούς δικαίου.

Την ίδια στιγμή ο Μητσοτάκης έβαλε για πρώτη φορά σε δημόσιες δηλώσεις το αίτημα άρσης του casus belli, αναφερόμενος στην ανάγκη άρσης κάθε απειλής, με τις διατυπώσεις να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές, ενώ επέμεινε στην ανάγκη συνεργασίας για επίλυση της ελληνοτουρκικής διαφοράς.

Πρωτίστως μία λειτουργική σχέση λέει ο Μητσοτάκης

Ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον δομημένο διάλογο που έχει καθιερωθεί, σημειώνοντας ότι στόχος του είναι «μία αμοιβαία επωφελή, αλλά πρωτίστως μία λειτουργική σχέση».

«Ως γειτονικές χώρες, άλλωστε, κύριε Πρόεδρε, Ελλάδα και Τουρκία, Τουρκία και Ελλάδα, καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα. Μιλώντας με ειλικρίνεια και έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το Διεθνές Δίκαιο. Ακόμα και όταν διαφωνούμε, είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις και σε εντάσεις» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μητσοτάκης.

Τόνισε δε ότι «η Ελλάδα είναι μία χώρα ειρηνική, είμαστε πάντα προσηλωμένοι στον διάλογο, ο οποίος θα πρέπει να διεξάγεται με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό».

Αποτρέπονται εντάσεις

Επεσήμανε δε ότι η «η προσπάθεια αυτή έχει ήδη αποδώσει. Αποτρέποντας εντάσεις που στο παρελθόν δοκίμασαν τις σχέσεις μας, πριν από λίγες εβδομάδες μάλιστα πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα νέος γύρος του πολιτικού διαλόγου και θετικής ατζέντας με εξαιρετικά ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Παράλληλα, ωρίμασαν και οι ετήσιες δράσεις στα πλαίσια των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Ενώ σήμερα, παρουσία πολλών υπουργών μας, συμφωνήσαμε σε μία σειρά από νέες κοινές πρωτοβουλίες που διευρύνουν το πεδίο της διμερούς συνεργασίας».

Η βίζα, το μεταναστευτικό και οι θετικές συμφωνίες

Ο πρωθυπουργός στάθηκε επίσης στην ιδιαίτερα επιτυχημένη συνεργασία σχετικά με το πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων, βραχείας διαμονής, για Τούρκους επισκέπτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

«Εκατοντάδες χιλιάδες φίλοι Τούρκοι ταξίδεψαν στα ελληνικά νησιά και έτσι φέρνουμε και τους λαούς μας πιο κοντά. Συμφωνήσαμε μάλιστα η Ελλάδα να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ανανέωση του προγράμματος» ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Ο Μητσοτάκης επεσήμανε την πολύ καλή συνεργασία στο θέμα του μεταναστευτικού, τονίζοντας ότι «οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί μόλις τον τελευταίο χρόνο κατά σχεδόν 60%. Είναι το αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των χερσαίων και των θαλάσσιων συνόρων, αλλά και του βελτιωμένου συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών. Είναι κάτι που μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω».

«Όπως μας υπενθύμισε το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου, η καταπολέμηση των απάνθρωπων δικτύων των διακινητών οφείλει να είναι σταθερός διαχρονικός στόχος των δύο κρατών μας» σημείωσε ο Μητσοτάκης.

Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην διεύρυνση του διμερούς εμπορίου σημειώνοντας πως «έχουμε θέσει έναν φιλόδοξο στόχο να φτάσουμε τα 10 δισεκατομμύρια στο διμερές μας εμπόριο. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι η Ελλάδα αναβαθμίζει τις υποδομές των συνοριακών της σταθμών, τόσο στις Καστανιές όσο και στους Κήπους. Προοπτικές έχουν ακόμα οι παράλληλες επενδύσεις, γίνονται σήμερα σημαντικές επενδύσεις από ελληνικές εταιρείες στην Τουρκία, σημαντικές επενδύσεις από τουρκικές εταιρείες στην Ελλάδα. Και βέβαια να τονίσω και τη μεγάλη σημασία που αποδίδω στις δράσεις της Πολιτικής Προστασίας, όχι μόνο γιατί αφορούν την αντιμετώπιση κοινών κινδύνων από την κλιματική κρίση, αλλά γιατί πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, ότι θα μπορέσουν να αποτελέσουν και ένα μοντέλο γενικότερης περιφερειακής συνεργασίας».

Ο Μητσοτάκης μίλησε για επιτεύγματα τα οποία ανέδειξαν στην πράξη «ότι ναι, μπορούμε να διατηρούμε ένα λειτουργικό πλαίσιο διμερούς συνεργασίας».

Η μία ελληνοτουρκική διαφορά

Αναφερόμενος στην σταθερότητα της περιοχής που δοκιμάζεται από κρίσεις, όπως αναγνώρισε ο Μητσοτάκης, σημείωσε ότι η ελληνική θέση παραμένει σταθερή «ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτελεί τη μόνη διαφορά η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου. Με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας. Και εύχομαι ειλικρινά, κύριε Πρόεδρε, και να συμμεριστώ και τη δικιά σας αισιοδοξία, ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν μία εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση».

Η αναφορά στο casus belli και το Κυπριακό

Σημειώνοντας εμμέσως πλην σαφώς την ανάγκη άρσης του casus belli, ο Μητσοτάκης σημείωσε ότι «στο ίδιο πνεύμα με τη θετική εμπειρία η οποία έχει μεσολαβήσει, ότι είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;».

Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο Κυπριακό, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «η ελληνική θέση παραμένει σαφής: οι πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας ώστε να επανεκκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος από κει που διεκόπη το 2017. Σε μία διαδικασία η οποία βεβαίως πρέπει να κινείται πάντα στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας».

Οι μειονότητες

Όσον αφορά τις μειονότητες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σημείωσε ότι για την καθαρή είναι και η οπτική της Ελλάδας για τις μειονότητες στα δύο κράτη.

Σημείωσε ότι «το καθεστώς τους προσδιορίζεται με απόλυτη σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάνης. Και η οποία προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη ερμηνεία. Αλλά θα ξαναπώ αυτό το οποίο είχα πει πριν από δύο χρόνια: Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με χριστιανούς συμπολίτες μας, βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας. Ενώ παράλληλα και στην Τουρκία, στην Κωνσταντινούπολη πρωτίστως, η ελληνική μειονότητα παρά δυστυχώς τη μεγάλη της συρρίκνωση, εξακολουθεί να εμπλουτίζει την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Τουρκίας. Ας εργαστούμε λοιπόν για το πώς αυτές οι δύο μειονότητες μπορούν πράγματι να γίνουν γέφυρες φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας».

Μιλώντας για τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή αλλά και διεθνώς, ο Μητσοτάκης τόνισε ότι οι εστίες έντασης πυκνώνουν, «καθιστώντας αναγκαία όσο ποτέ τη διπλωματία, τον διάλογο, τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο».

Διεθνείς προκλήσεις

Προσβλέπουμε είπε «στο τέλος του πολέμου στην Ουκρανία με σεβασμό στην κυριαρχία της και βέβαια προσβλέπουμε, και σε αυτό συμφωνούμε απόλυτα με τον κύριο Πρόεδρο, στην εκκίνηση της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, με στόχο τη σταθερότητα και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή».

Ο Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα «υποστηρίζει σταθερά τη λύση των δύο κρατών, ως τη μόνη ρεαλιστική λύση για μία μόνιμη ειρήνη στην περιοχή. Τασσόμαστε υπέρ της μεταρρύθμισης της Παλαιστινιακής Αρχής ώστε να αναλάβει ουσιαστικά τη διοίκηση της Γάζας και της Δυτικής Όχθης. Όμως αναγκαία προϋπόθεση θεωρούμε τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και την εξάλειψη της τρομοκρατίας, γιατί και το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να ζει με ασφάλεια. Αλλά θέλω και με την ευκαιρία αυτή να εκφράσω την κατηγορηματική μου, τη κατηγορηματική μας αντίθεση, σε οποιοδήποτε σχέδιο μπορεί να οδηγήσει σε μία ενδεχόμενη προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ».

Χαρακτήρισε την ίδια στιγμή καταδικαστέα και την «επέκταση εποικισμών που δημιουργεί ουσιαστικά μία πραγματικότητα στο πεδίο που καθιστά τη δημιουργία του παλαιστινιακού κράτους ακόμα πιο σύνθετη άσκηση».

«Η Ελλάδα, κύριε Πρόεδρε, είναι μία δύναμη ειρήνης. Θέλουμε ειλικρινείς σχέσεις με όλους τους γείτονές μας. Και θέλουμε, όπου μπορούμε, να πετύχουμε μία συνεργασία η οποία θα μας βοηθήσει να εμπεδώσουμε την περιφερειακή σταθερότητα» επεσήμανε ο πρωθυπουργός.

Αναφερόμενος στις προκλήσεις της Συρίας ο Μητσοτάκης εκτίμησε ότι «είναι ένα πεδίο που μπορούν η Ελλάδα και η Τουρκία να δουλέψει από κοινού και για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα με σεβασμό στα δικαιώματα και απόλυτη προστασία των θρησκευτικών μειονοτήτων αλλά γιατί όχι, όπως συζητήσαμε και με τους Υπουργούς Οικονομικών, να συντονιστούμε και να συνεργαστούμε και σε προσπάθειες οι οποίες έχουν να κάνουν με την ανοικοδόμηση της Συρίας. Θα είναι προς αμοιβαίο όφελος Ελλάδας και Τουρκίας μία σταθερή Συρία, η οποία θα επιτρέψει και στους πρόσφυγες, τους πολλούς που βρίσκονται στην Τουρκία και τους πολλούς που βρίσκονται στην Ελλάδα, να επιστρέψουν επιτέλους στην πατρίδα τους».

Να τιμήσουμε την παρακαταθήκη Βενιζέλου – Ατατούρκ

Καταλήγοντας ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «η μοίρα μας όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία. Μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο, επιλέγοντας τη σύγκλιση, τον διάλογο και την πίστη στο Διεθνές Δίκαιο. Ώστε με αίσθημα ευθύνης να χτίσουμε ένα αύριο ειρήνης, προόδου και ευημερίας για τις χώρες μας. Να τιμήσουμε την παρακαταθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Κεμάλ Ατατούρκ».

Σε χαμηλούς τόνους ο Ερντογάν

Χαμηλούς τόνους επέλεξε και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τοποθέτηση του, δείχνοντας ότι πρόθεση και της Άγκυρας είναι η διατήρηση των «ήρεμων νερών» παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι διαφωνούν.

Υπενθύμισε ότι στη συνάντηση της Αθήνας το Δεκέμβριο του 2023 Ελλάδα και Τουρκία είχαν αποφασίσει ότι «συμφωνούμε αμφότεροι ότι θα συνεχίσουμε τον διάλογό μας και θα θέλαμε οι σχέσεις μας να προχωρήσουμε, οι σχέσεις μας να βρίσκονται σε καλό δρόμο».

Εκτίμησε ότι οι υψηλού επιπέδου επαφές «μας προσφέρουν ένα πολύ θετικό έδαφος».

Σύμφωνα με τον Ερντογάν τα μνημόνια που υπεγράφησαν ανάμεσα στις δύο χώρες «παρέχουν το καλύτερο κοινό έδαφος για την ενίσχυση των αμοιβαίων επαφών, οι οποίες ελπίζω να συνεχίσουν ενισχυόμενες».

Διεμήνυσε ότι θα συνεχιστεί η προσπάθεια να ενισχυθεί το διμερές εμπόριο.

Η αναφορά σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο

Αναφερόμενος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Ερντογάν είπε ότι συζητήθηκε στη συνάντηση με τον Μητσοτάκη και υπογράμμισε πως «εμείς όσον αφορά αυτό το θέμα υποστηρίζουμε από το παρελθόν μέχρι τώρα το εξής: παρόλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου. Αρκεί να υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση για λύση».

Όπως είπε «πιστεύουμε ότι από το 2023 και μετά θα σημειωθεί πρόοδος και στην επίλυση των προβλημάτων στο Αιγαίο».

Ο Ερντογάν μιλά για «τουρκική μειονότητα»

Όσον αφορά το θέμα των μειονοτήτων, ο Ερντογάν είπε ότι αποτελούν το ανθρώπινο στοιχείο των σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας και υποστήριξε ότι «πρέπει να ενεργήσουμε με αίσθημα ιστορικής ευθύνης».

Κάνοντας λόγο για «τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης», ο Ερντογάν είπε ότι μοιράστηκε με τον πρωθυπουργό τις προσδοκίες της Άγκυρας να επωφεληθεί η μειονότητα «από τις συνθήκες, από τις συζητήσεις, και να βρεθεί λύση στα χρονίζοντα προβλήματα».

Το SAFE

Αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στο SAFE ο Ερντογάν είπε ότι «Τουρκία και η Ελλάδα, οι οποίες είναι δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, είναι αντιμέτωπες με πολλές εξελίξεις που συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Ως Τουρκία θεωρούμε ότι η συμμετοχή μας στις αμυντικές πρωτοβουλίες που έχουν ξεκινήσει πρόσφατα στην Ευρώπη είναι προς το κοινό μας συμφέρον».

Ερντογάν κατά Ισραήλ για τη Μέση Ανατολή

Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή ο Ερντογάν σημείωσε ότι «εξέφρασα στον κύριο Πρωθυπουργό τις περιφερειακές εξελίξεις και κυρίως τη διαδικασία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα και το ειρηνευτικό σχέδιο».

Τόνισε ότι η Άγκυρα απορρίπτει «τις πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ που τείνουν να επεκτείνουν τον έλεγχό του στη Ράφα και να αποδυναμώσουν την παλαιστινιακή διοίκηση. Στο συγκεκριμένο θέμα είναι σαφής η στάση μας και των αδελφών χωρών, όπως και των κορυφαίων χωρών του κόσμου. Με αυτή την ευκαιρία θα ήθελα να υπογραμμίσω ιδιαίτερα το εξής: η μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή περνάει από την εξεύρεση δίκαιης λύσης στο Παλαιστινιακό με βάση τη λύση των δύο κρατών. Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε αυτή τη θέση».

Ο Τούρκος πρόεδρος εξέφρασε δε την πεποίθηση ότι η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την περίοδο 2025-2026 «θα διατηρήσει στην ατζέντα του Συμβουλίου την προοπτική της λύσης των δύο κρατών προς όφελος της περιοχής μας».

Η Συρία

Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες που μπορούν να ληφθούν στη Συρία ο Ερντογάν είπε ότι συζητήθηκαν όσα μπορούν να γίνουν για την εδραίωση της σταθερότητας στη Συρία και να φτάσει ταχέως αυτή η αδελφή χώρα σε μια θέση από την οποία θα συμβάλει στην ειρήνη στην περιοχή.

«Είναι ξεκάθαρο πόσο ουσιαστικής σημασίας είναι όχι μόνο για εμάς, αλλά και για την ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης ο εποικοδομητικός ρόλος που αναλάβαμε σε αυτό το θέμα. Με βάση την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της Συρίας, ελπίζουμε ότι όλα τα στοιχεία της χώρας θα προχωρήσουν προς το μέλλον με μια περιεκτική προσέγγιση» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.

Όλα μπορούν να λυθούν με διάλογο

Ο Ερντογάν έκλεισε υπογραμμίζοντας ότι «ως δύο γείτονες και σύμμαχοι, με μια αντίληψη ότι τα πάντα θα λυθούν με τον διάλογο, πιστεύω ότι πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου με βάση τη συνεργασία».

Πηγή: in.gr