Τριώδιο: Η Πύλη προς τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή

 

 

 

Τι είναι, πότε ανοίγει και τι σημαίνει για τη ζωή μας

Πότε ξεκινάει η αποκριάτικη περίοδος

  Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πιο κατανυκτικές και ουσιαστικές περιόδους της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Είναι μια πνευματική πρόσκληση προς τον άνθρωπο να στραφεί προς τον εαυτό του, να μετανοήσει και να προετοιμαστεί για το μέγα γεγονός της Αναστάσεως του Χριστού.

Τι είναι το Τριώδιο

Το Τριώδιο είναι λειτουργικό βιβλίο της Εκκλησίας, αλλά και ολόκληρη η εκκλησιαστική περίοδος που αντλεί το όνομά της από αυτό. Περιλαμβάνει ύμνους και ακολουθίες που χρησιμοποιούνται από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου έως και το Μέγα Σάββατο.

Ονομάζεται «Τριώδιο» επειδή πολλοί από τους κανόνες των ακολουθιών αποτελούνται από τρεις ωδές αντί για τις συνηθισμένες εννέα.

Πότε ανοίγει το Τριώδιο

Το Τριώδιο ανοίγει με την Κυριακή 1η Φεβρουαρίου, του Τελώνου και του Φαρισαίου, περίπου δέκα εβδομάδες πριν από το Πάσχα.

Από εκείνη την ημέρα και έπειτα, η Εκκλησία αρχίζει σταδιακά να μας εισάγει στο πνεύμα της μετάνοιας, της ταπείνωσης και της πνευματικής εγρήγορσης, οδηγώντας μας στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή και στη Μεγάλη Εβδομάδα.

Το Τριώδιο συμβολίζει την πνευματική πορεία του ανθρώπου από την πτώση προς την ανάσταση.

Μέσα από τις παραβολές, τους ύμνους και τις ευαγγελικές περικοπές, η Εκκλησία μας διδάσκει την ταπείνωση (Τελώνης και Φαρισαίος), τη μετάνοια (Άσωτος Υιός), την ευθύνη και την κρίση (Κυριακή της Κρίσεως) και τελικά την συγχώρεση (Κυριακή της Τυρινής). Όλα αυτά αποτελούν στάδια εσωτερικής κάθαρσης.

Τι σημαίνει το Τριώδιο για εμάς τους Ορθόδοξους Χριστιανούς

Για εμάς τους Ορθόδοξους Χριστιανούς, το Τριώδιο δεν είναι απλώς μια περίοδος νηστείας ή τυπικής θρησκευτικής τήρησης. Είναι χρόνος αυτογνωσίας και επιστροφής στον Θεό. Είναι ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας, να καλλιεργήσουμε την ταπείνωση, να ενισχύσουμε την προσευχή και την αγάπη προς τον πλησίον.

Το Τριώδιο μας θυμίζει ότι η Ανάσταση δεν έρχεται χωρίς σταυρό, αλλά και ότι καμία πτώση δεν είναι οριστική όταν υπάρχει μετάνοια.

Το Τριώδιο, τελικά, είναι μια πορεία ελπίδας. Μια πορεία που ξεκινά από τη συνειδητοποίηση της αδυναμίας μας και καταλήγει στο φως της Αναστάσεως του Χριστού.

 Πότε είναι Τσικνοπέμπτη και Καθαρά Δευτέρα

 Από την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου, με την εορτή του Τελώνου και Φαρισαίου, ξεκινά επισήμως η αποκριάτικη περίοδος, γεμάτη καρναβαλικές εκδηλώσεις, παραδοσιακά έθιμα και γλέντι σε όλη τη χώρα, μέχρι την Καθαρά Δευτέρα που σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής.

Η Τσικνοπέμπτη θα εορταστεί στις 12 Φεβρουαρίου 2026, πέμπτη ημέρα της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου. Πρόκειται για την ημέρα που παραδοσιακά οι Έλληνες «τσικνίζουν» με ψητά κρέατα και γλέντι, πριν από την είσοδο στη νηστεία.

Η Κυριακή των Αποκριών πέφτει στις 15 Φεβρουαρίου 2026, σηματοδοτώντας το αποκορύφωμα των εορτασμών με παρελάσεις, μασκαρέματα και λαϊκά πανηγύρια σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Ακολουθεί η Κυριακή της Τυρινής στις 22 Φεβρουαρίου 2026, τελευταία ημέρα πριν από την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι η περίοδος που σταδιακά εγκαταλείπεται η κατανάλωση κρέατος και κυριαρχούν τα γαλακτοκομικά εδέσματα.

Η Καθαρά Δευτέρα θα εορταστεί στις 23 Φεβρουαρίου 2026 και αποτελεί επίσημη αργία. Η ημέρα σηματοδοτεί την έναρξη της νηστείας της Σαρακοστής, με έθιμα όπως το πέταγμα του χαρταετού και τα παραδοσιακά νηστίσιμα φαγητά.

Απόκριες ονομάζονται οι τρεις εβδομάδες πριν από την Καθαρά Δευτέρα οπότε και αρχίζει η Μεγάλη Σαρακοστή. Ταυτίζονται με την περίοδο του Τριωδίου, μια κινητή περίοδο στην Χριστιανική παράδοση από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή της Τυροφάγου ή Τυρινής.

Η πρώτη εβδομάδα των Αποκριών που τελειώνει την Κυριακή του Ασώτου, λέγεται και Προφωνή, επειδή παλιά προφωνούσαν, δηλαδή διαλαλούσαν ότι άρχιζαν οι Απόκριες. Η δεύτερη εβδομάδα λέγεται Κρεατινή ή της Κρεοφάγου, επειδή έτρωγαν κρέας και δεν νήστευαν ούτε την Τετάρτη ή την Παρασκευή. Η εβδομάδα αυτή γιορτάζεται με γλέντια και φαγοπότια χωρίς κανένα θρησκευτικό περιορισμό. Η Κυριακή της εβδομάδας αυτής, η Κυριακή της Απόκρεω -και συνεκδοχικά ολόκληρη η περίοδος από την είσοδο του Τριωδίου μέχρι την Καθαρά Δευτέρα- ονομάστηκε έτσι, επειδή συνηθίζεται να μην τρώνε κρέας οι Χριστιανοί, δηλαδή «να απέχουν από το κρέας». Η τρίτη εβδομάδα λέγεται Τυρινή ή της Τυροφάγου, επειδή έτρωγαν γαλακτοκομικά προϊόντα σαν ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ κρεοφαγίας και νηστείας, για να προετοιμαστούν σιγά – σιγά για τη νηστεία της Σαρακοστής. Ανάλογη με την ελληνική λέξη Αποκριά είναι και η λατινική λέξη Καρναβάλι (Carneval, Carnevale, από τις λέξεις Carne=κρέας και Vale=περνάει) 

Πηγή: ekklisiaonline.gr