Σήμερα 17 Νοεμβρίου γιορτάζουν: Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θαυματουργός και Επίσκοπος Νεοκαισαρείας. Ο Άγιος Γεννάδιος και Μάξιμος οι Πατριάρχες Κωνσταντινούπολης. Οι Άγιοι Ζαχαρίας ο Σκυτοτόμος και Ιωάννης. Ο Άγιος Μιχαήλ Γκομπρόν ο πρίγκιπας και οι συν αυτώ 134 στρατιώτες οι Μάρτυρες.
Επέτειος της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου.
Ποιοι Γιορτάζουν σήμερα
- Γεννάδιος, Γενάδιος.
- Χίλντα.
Ὁ Γρηγόριος, θαυματουργῶν καὶ πάλαι, Θεῷ παραστάς, θαυματουργεῖ τι πλέον. Ἑβδομάτῃ δεκάτῃ τε μέγας θάνε θαυματουργος.
Ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε περίπου το 210 με 215 μ.Χ.. Αρχικά ονομαζόταν Θεόδωρος και οι γονείς του ήταν Έλληνες ειδωλολάτρες και είχαν μεγάλη κοινωνική θέση στη Νεοκαισάρεια του Πόντου (γνωστή στην αρχαιότητα και ως Καβηρία, Διάσπολις και Σεβαστή, το σημερινό Νικσάρ).
Ορφάνεψε μικρός από πατέρα και η μητέρα του, μαζί με τον αδελφό του Αθηνόδωρο, τους εσπούδαζε και τους ετοίμαζε για το επάγγελμα του δικηγόρου.
Μετά τη στοιχειώδη εκπαίδευση του, ο Άγιος Γρηγόριος μαζί με τον αδελφό του Γρηγόριο ή (σύμφωνα με μερικές αγιολογικές πηγές) Αθηνόδωρο, (γιορτή και για τους δύο στις 7 Νοεμβρίου) πήγαν στη Βηρυτό για να σπουδάσουν νομικά. Ο Θεός όμως είχε άλλα σχέδια για το Γρηγόριο. Όταν περνούσε από την Καισαρεία, άκουσε το δεινό ερμηνευτή των Γραφών, Ωριγένη.
Οι δύο αδελφοί θαύμασαν τη διδασκαλία και την αρετή του ασύγκριτου διδασκάλου, ώστε αφήκαν τις σπουδές των στα νομικά κι έμειναν στην Καισάρεια.
Ο Γρηγόριος τόσο πολύ ενθουσιάστηκε μαζί του, ώστε άφησε τα νομικά και διετέλεσε επί χρόνια μαθητής του.
Τελειώνοντας οι δυό αδελφοί τις σπουδές των κοντά στον Ωριγένη, βαπτίσθηκαν κι έγιναν χριστιανοί. Αλλά πριν αναχωρήσουν για την πατρίδα τους, ο Γρηγόριος, για να εκφράση την ευγνωμοσύνη του και όλων των συσπουδαστών του προς το διδάσκαλό τους τον Ωριγένη, έκαμ’ ένα περίφημο χαριστήριο λόγο, που έμεινε ξεχωριστός στην εκκλησιαστική και πατερική φιλολογία.
Την ημέρα που πρωτοάκουσαν τον Ωριγένη, ο άγιος Γρηγόριος την ονομάζει πρώτη ημέρα της ζωής των «Τιμιωτάτη πασών, όντως ημίν πρώτη, ότε ημίν πρώτον ο αληθινός ανατέλλειν ήλιος ήρξατο».
Ονομαστός είναι ο αποχαιρετιστήριος λόγος του μετά το πέρας των σπουδών του. Εκεί φαίνεται η μεγάλη αξία του Ωριγένη, σαν διδασκάλου και η βαθειά ευγνωμοσύνη του Γρηγορίου, σαν μαθητού. «Άπασαν προσήγε την παρ’ αυτού τέχνην και επιμέλειαν και κατειργάσατο ημάς», γράφει για το διδάσκαλό του.
Τέτοια περιστατικά και τέτοια κείμενα δεν πρέπει να τα προσπερνάμε απαρατήρητα, γι’ αυτό θα επιμείνωμε τώρα στα λόγια αυτά του αγίου Γρηγορίου. Και πρώτα θα τα εξηγήσουμε στη γλώσσα μας. Η ημέρα, λέγει, που γνωρίσαμε και πρωτοακούσαμε το διδάσκαλό μας είναι η πιο ιερή και άγια ημέρα της ζωής μας, και πραγματικά για μας η πρώτη ημέρα, τότε που άρχιζε να ανατέλλη για μας ο αληθινός ήλιος.
Κι όταν ύστερα δίνει την εικόνα του Ωριγένη ως διδασκάλου, λέγει ότι έβαζε όλη του την τέχνη και επιμέλεια κι έτσι τους εκπαίδευσε και τους μόρφωσε. Αυτά είναι λόγια ευγνωμοσύνης ενός μαθητή κι ένα δίκαιο εγκώμιο σ’ έναν αληθινό διδάσκαλο. Κι έχουν, αλήθεια, πολλή σημασία για τον καιρό μας.
Κατόπιν πήγε στην Αλεξάνδρεια, και από εκεί επέστρεψε στη Νεοκαισάρεια με πλήρη θεολογική μόρφωση και άγιο ζήλο. Τότε ο Μητροπολίτης Αμασείας Φαίδημος διέκρινε τα χαρίσματα του και τον έκανε επίσκοπο Νεοκαισαρείας η οποία είχε μόνο 17 χριστιανούς! Ο Γρηγόριος, όμως, δεν το θεώρησε υποτιμητικό.
Στο διωγμό, που ο αυτοκράτορας Δέκιος στα 250 ξεσήκωσε εναντίον της Εκκλησίας, ο άγιος Γρηγόριος μαζί με το ποίμνιο του έφυγε στις ερημιές και τα δάση και κατώρθωσε να σωθή μαζί με τους χριστιανούς. Ο άγιος Γρηγόριος ο θαυματουργός σ’ όλη του τη ζωή μελετούσε τη θεία Γραφή και προσευχότανε.
Έτσι, του έγραφε σε μια του επιστολή ο Ωριγένης:
«Να μεταχειριστής το χάρισμα, που σου έδωκε ο Θεός, υπερασπίζοντας την πίστη του Χριστού και να μη χωρίζης ποτέ τη μελέτη σου από την προσευχή».
Βασιζόταν πολύ στη δύναμη της θείας χάριτος και πάντα είχε στο μυαλό του τα ενθαρρυντικά λόγια του θείου Παύλου:
«Ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Επιστολή Β’ πρός Τιμόθεον, Β’ 1).
Δηλαδή να ενδυναμώνεσαι με τη χάρη που μας δίνεται από τη σχέση και την ένωση μας με τον Ιησού Χριστό.
Πράγματι, με τη χάρη του Θεού, ο Γρηγόριος έκανε καταπληκτικό αγώνα και εκχριστιάνισε σχεδόν όλη την πόλη.
Και ενώ είχε παραλάβει 17 χριστιανούς, όταν πέθανε ειρηνικά στα τέλη του 270 μ.Χ. είχαν απομείνει στην επισκοπική του περιφέρεια μόνο 17 ειδωλολάτρες! Υπήρξε δε τόσο εγκρατής στη γλώσσα του, ώστε δεν βγήκε απ’ αυτή κανένας κακός, περιττός ή αργός λόγος. Γι’ αυτό και ο Θεός τον κόσμησε και με το χάρισμα της θαυματουργίας.
Πολλοί από τους Αγίους της Εκκλησίας έχουν τον τίτλο του θαυματουργού, μα για τον άγιο Γρηγόριο, το θαυματουργός είναι το δεύτερο όνομά του.
Στον Γρηγόριο αποδίδεται η καθιέρωση εορτασμών προς τιμήν των μαρτύρων, των διδασκαλιών σχετικά με τους αγίους και η τήρηση εορτών για τους αγίους, που αποτέλεσε επίσης μέσο για να προσελκύσει ειδωλολάτρες στην εκκλησία.
Ο άγιος Γρηγόριος ο θαυματουργός είναι ο Άγιος της οικογένειας του Μεγάλου Βασιλείου. Με πολύ σεβασμό γράφει ο άγιος Βασίλειος ότι από τη γιαγιά του Μακρίνα, μαθήτρια του αγίου Γρηγορίου, διδάχθηκε όλη η οικογένεια «τα του μακαριωτάτου Γρηγορίου ρήματα».
Τον βίο του Αγίου Γρηγορίου του θαυματουργού συνέγραψε ο Άγιος Γρηγόριος ο Επίσκοπος Νύσσης, αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου, ο οποίος αποτελεί την πιο αξιόπιστη βιογραφική πηγή εν μέσω ασαφειών και θρύλων.
Στον εγκωμιαστικό του λόγο προς τον Άγιο, τον ονομάζει Μέγα και θεωρείται ότι ήταν το πρώτο άτομο που είναι γνωστό ότι έλαβε όραμα της Παναγίας (μαζί με τον Ιωάννη τον Βαπτιστή), βάσει του οποίου κατέγραψε μια ομολογία σχετικά με το δόγμα της Αγίας Τριάδας.
Επίσης, ο Άγιος Γρηγόριος Επίσκοπος Νύσσης αναφέρει ότι ο ίδιος μεγάλωσε ακούοντας διηγήσεις και περιγραφές περιστατικών της ζωής του Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού, καθώς και τους θεοπνεύστους λόγους του, από την γιαγιά του Μακρίνα η οποία ήταν μαθήτρια και πνευματικό παιδί του Αγίου Γρηγορίου Νεοκαισαρείας.
Αλλά και ο Μέγας Βασίλειος σ’ ένα του λόγο λέει για τον Γρηγόριο τον θαυματουργό, ότι για τα πνευματικά του χαρίσματα και την χάρη των θαυμάτων «δεύτερος Μωϋσῆς παρ΄ αὐτῶν τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἐκκλησίας ἀνηγορεύετο».
Τα έργα του Γρηγόριου έχουν διασωθεί σε ιδιαίτερα αποσπασματική κατάσταση. Ονομαστός παραμένει ο αποχαιρετιστήριος λόγος του Εις Ωριγένην Προσφωνητικός μετά το πέρας των σπουδών του, όπου εξυμνείται η διδακτική δεινότητα του Ωριγένη.
Άλλα έργα του που σώζονται είναι η Επιστολή Κανονική Περί των εν τη Καταδρομή των Βαρβάρων Ειδωλόθυτα Φαγόντων ή και Έτερα τινά Πλημμελησάντων, Προς Τατιανόν Περί Ψυχής Λόγος Κεφαλαιώδης, Λόγοι Εις τον Ευαγγελισμόν της Παναγίας Θεοτόκου και Αεί Παρθένου της Μαρίας, Λόγος εις τους Αγίους Πάντας, Ομιλία Εις τον Εκκλησιαστήν, αποσπάσματα από σχολιολόγια στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου, στον Ιερεμία και στον Ιώβ.
Ιερά Λείψανα Αγίου Γρηγορίου Νεοκαισαρείας
Μέρος της Τιμίας Κάρας του Αγίου βρίσκεται στην Ιερά Μονή Οσίου Διονυσίου Λιτοχώρου Πιερίας.
Μέρος χειρός του Αγίου Γρηγορίου βρίσκεται στη Μονή Μεγάλου Μετεώρου.
Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Γρηγορίου βρίσκονται στις Μονές Παναγίας Σουμελά Βερμίου και Καστρίτσης Ιωαννίνων.
Aπολυτίκιο Αγίου Γρηγορίου Νεοκαισαρείας
Ήχος πλ. δ’.
Ἐν προσευχαῖς γρηγορῶν, ταῖς τῶν θαυμάτων ἐργασίαις ἐγκαρτερῶν, ἐπωνυμίαν ἐκτήσω τὰ κατορθώματα, ἀλλὰ πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, Πάτερ Γρηγόριε, φωτίσαι τὰς ψυχὰς ἡμῶν, μὴ ποτὲ ὑπνώσωμεν, ἐν ἁμαρτίαις εἰς θάνατον.
Θαυμάτων πολλῶν, δεξάμενος ἐνέργειαν, σημείοις φρικτοῖς, τοὺς δαίμονας ἐπτόησας, καὶ τὰς νόσους ἤλασας τῶν ἀνθρώπων, πάνσοφε Γρηγόριε· διὸ καλῇ θαυματουργός, τὴν κλῆσιν ἐξ ἔργων κομισάμενος.
Ὁ Γεννάδιος εὗρε τὴν Ἐδὲμ στέφος, Φανεὶς νοητὴν πρὸς παλαίστραν γεννάδας.
Ο Άγιος Γεννάδιος Α’, διαδέχτηκε το έτος 458 μ.Χ. τον Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Ανατόλιο. Προηγούμενα ήταν πρεσβύτερος στην ίδια Εκκλησία. Ο Πατριάρχης αυτός, εργάστηκε καρποφόρα για την επιστροφή πολλών αιρετικών στην Ορθοδοξία. Μεταξύ αυτών, επέστρεψε μέσω του Γενναδίου και ο ασπαζόμενος τις πλάνες των Ναβατιανών Μαρκιανός, τον όποιο και έκανε οικονόμο της Μεγάλης Εκκλησίας.
Επίσης ο Γεννάδιος Α’, έπεισε τον αυτοκράτορα Λέοντα τον Θράκα, να εξορίσει τον αιρετικό Πέτρο τον Κναφέα, όταν αυτός άρπαξε το θρόνο της Αντιόχειας από τον ορθόδοξο Πατριάρχη Μαρτύριο.
Άλλα επί Γενναδίου ο αυτοκράτορας Λέων ο Μακέλλης, νομοθέτησε τον αγιασμό της Κυριακής. Ο Γεννάδιος κανένα δεν χειροτονούσε Ιερέα, αν αυτός δεν γνώριζε καλά την ερμηνεία των Ψαλμών. Επίσης συγκάλεσε Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, όπου εκδόθηκε εγκύκλιος «κατὰ τῆς χρηματολογίας πρὸς χειροτονίαν». Μετά από αυτή την ευσυνείδητη και ιεροπρεπή πολιτεία, ο Γεννάδιος Α’ πέθανε το 471 μ.Χ..
Τώρα ως προς τον Πατριάρχη Μάξιμο, δεν είναι επαρκώς καθορισμένο ποιος από τους Πατριάρχες Κωνσταντινούπολης, που φέρουν το όνομα αυτό είναι ο Άγιος. Κατά πάσα πιθανότητα όμως, πρόκειται για τον Άγιο Μάξιμο Γ’ (1476 – 1482 μ.Χ.). Αυτός καταγόταν από την Πελοπόννησο και εργάστηκε με πολλούς τρόπους για τη βελτίωση των ηθών. Ο ίδιος μάλιστα, ακούραστα κάθε Κυριακή δίδασκε στο λαό τον θείο λόγο.
Άξιοι κατά πάντα και οι δύο ποιμενάρχες της Εκκλησίας!
Aπολυτίκιο Αγίων Γενναδίου και Μαξίμου
Ήχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἀρετῶν ταὶς ἰδέαις κατακοσμούμενος, τῆς Ἐκκλησίας ἐδείχθης Ἀρχιεράρχης σοφός, καὶ ποιμὴν ἀληθινός, πάτερ Γεννάδιε, ὡς θεράπων τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὁσίων κοινωνός, ἐν πάσῃ δικαιοσύνη. Καὶ νῦν δυσώπει ἀπαύστως, ἐλεηθήναι τᾶς ψυχᾶς ἠμῶν.
Μάξιμος ὠδίνησε, καὶ τεκὼν τέκνα, Πράξεις ἁγνάς, ἄπεισιν ἁγνὸς ἐκ βίου.
Άγιοι Ζαχαρίας ο Σκυτοτόμος και Ιωάννης
O Ζαχαρίας και Iωάννης άμα, Xερουβικόν νουν έσχον εξ αγρυπνίας.
Οι Άγιοι Ζαχαρίας και Ιωάννης αυτοί οι Όσιοι αναφέρονται σε κάποια διήγηση, κατά την οποία ο Ιωάννης είδε τον Ζαχαρία τον Σκυτοτόμο (Σκυτοτόμος ήταν ο σανδαλοποιός, ράπτης δερμάτων, κάτι παρόμοιο και μεταξύ σημερινού τσαγκάρη και τεχνίτη κατεργασίας και μεταποίησης δερματίνων ειδών) να βγαίνει από τον Ναό της Αγίας Σοφίας συνοδευμένο από θείο φως.
Τον ακολούθησε στο σπίτι του και έμαθε ότι, αν και ήταν παντρεμένος, ζούσε με παρθενία και σωφροσύνη, όσα κέρδιζε από την τέχνη του τα μισά τα έδινε στους φτωχούς και ότι έζησε ζωή θεοφιλή (7ος αι. μ.Χ.).
Για τον Ιωάννη λέγεται, ότι ήταν πλούσιος και αξιωματούχος. Περιφρόνησε όμως τα εγκόσμια και ζούσε ζωή απλή και ασκητική, συχνάζοντας κάθε μέρα στους ναούς, όπου έτυχε να συναντήσει και τον πιο πάνω σκυτοτόμο Ζαχαρία.
Γράφει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στον Συναξαριστή του:
«Ένας άνθρωπος ένδοξος και περιφανής εις τα του κόσμου πράγματα, ονόματι Iωάννης, καταφρονήσας όλα τα του βίου ηδονικά, εμεταχειρίζετο μίαν ζωήν ταπεινήν και μοναχικήν. Kαι σχολάζων εις τα του Θεού πράγματα, εσπούδαζε να αρέση εις μόνον τον Θεόν. Kαταγινόμενος μεν πάντοτε εις προσευχάς και δεήσεις, εκτεινόμενος δε και προκόπτων εις τα έμπροσθεν και μεγαλύτερα κατορθώματα.
Eπειδή δε κοντά εις τα άλλα του κατορθώματα, είχεν απαραίτητον έργον και το να πηγαίνη να αγρυπνή όλην την νύκτα εις τους ναούς του Kυρίου, διά τούτο μίαν νύκτα επήγεν εις τον εν Kωνσταντινουπόλει μέγαν Nαόν της του Θεού Λόγου Aγίας Σοφίας. Kαι ευρών κλεισμένας τας πόρτας, εκάθισεν εις ένα σκαμνίον, οπού ήτον εκεί κοντά, με το να ήτον αποκαμωμένος. Eκεί δε καθήμενος, ανεγίνωσκε με σιγανήν φωνήν την ακολουθίαν του.
Kαι ιδού βλέπει μίαν λάμψιν φωτός, η οποία ήρχετο από έξω. Θεωρήσας δε προσεκτικώτερον, εστοχάζετο ένα άνδρα σεμνόν, ακολουθούντα εις το φως εκείνο. Όθεν χαροποιηθείς διά την θεωρίαν ταύτην, επρόσεχε καλλίτερα, θέλωντας να μάθη, τι έχει να κάμη ο άνθρωπος εκείνος. Όταν δε ο φαινόμενος έφθασεν εις τας κεκλεισμένας πόρτας του Nαού της Aγίας Σοφίας, έκλινε τα γόνατα εις το κατώφλιον της πόρτας, και αρκετά επροσευχήθη.
Έπειτα εσήκωσεν υψηλά τα χέριά του, και ποιήσας το σημείον του Σταυρού εις τας πόρτας, ω του θαύματος! παρευθύς αι πόρται ανοίχθησαν από λόγου των, και μαζί με το φως εμβήκε μέσα και ο θαυμάσιος εκείνος. Aφ’ ου δε εμβήκε, πάλιν έκλινε γόνυ εις το έδαφος, όπου άνωθεν ήτον ζωγραφημένη η εικών της υπεραγίας Θεοτόκου, σηκωθείς δε, άνοιξε και εκεί τας πόρτας.
Kαι ελθών εις τας αργυράς και ωραίας πόρτας του Nαού τας εν τω νάρθηκι, αρκετά εκεί επροσευχήθη. Έπειτα άνοιξε και ταύτας με το σημείον του Σταυρού, και έτζι εμβήκεν εις τον Nαόν φωτοειδής όλος ων.
Πηγαίνωντας δε εις το μέσον του Nαού, εσήκωσε τας χείρας του υψηλά, εξιλεόνωντας τον Θεόν. Όταν δε ετελείωσε την προσευχήν του, πάλιν εγύρισεν οπίσω, και πηγαίνει εις το προαύλιον του Nαού. Aι δε πόρται εκλείοντο υπό θείας ενεργείας, καθώς εκείνος εύγαινεν έξω. Eστέκετο λοιπόν ο ιερός άνθρωπος Iωάννης, και έβλεπε προσεκτικώς, που θέλει υπάγη ο θείος εκείνος ανήρ, αφ’ ου ευγήκεν από τον Nαόν.
Eπειδή δε εκείνος επεριπάτει την ίσην στράταν, δεν αμέλησεν ο Aβραμιαίος Iωάννης να ακολουθήση αυτόν, διά να μάθη, πού κρύπτεται ο τοιούτος πολύτιμος του Θεού μαργαρίτης. Kλίνας δε ο φαινόμενος ολίγον από την ίσην στράταν, επήγαινεν εις τον κατήφορον κατά την σκάλαν του Aγίου Mάρτυρος Iουλιανού.
Πλησιάσας δε εις ένα μικρότατον οσπήτιον, και κτυπήσας την πόρταν με το χέρι, είπε με σιγανήν φωνήν το όνομα της ένδον ούσης γυναικός, Mαρία, και ούτως εμβήκε μέσα. Tότε το φως οπού τον εφώτιζεν εις τον δρόμον, εσηκώθη από το μέσον. Kαι ούτως έγινεν αναμεταξύ εις τους δύω νύκτα σκοτεινή.
H δε γυνή του θείου εκείνου ανδρός, άναψε τον λύχνον από την κανδήλαν και έφερεν εις τον άνδρα της. Eκείνος δε, δεν επλαγίασεν εις κλίνην, μήτε κατά άλλον τρόπον ανέπαυσε το σώμα του, αλλά άρχισε να δουλεύη. Tζαγγάρης γαρ ήτον και των δερμάτων ράπτης. Tότε και ο ακολουθών οπίσω του αξιομνημόνευτος Iωάννης, χωρίς εντροπήν επήγεν εις το οσπήτιον εκείνου.
Kαι πεσών εις τους πόδας του, έβρεχεν αυτούς με τα δάκρυα και παρακαλών αυτόν, μη αποκρύψης από λόγου μου, έλεγε, ποίος είσαι, και ποία είναι η υψηλή πολιτεία σου, διά μέσου της οποίας ποιείς εξαίσια θαύματα, τα οποία είδον εγώ με τους οφθαλμούς μου. O δε ταπεινόφρων εκείνος, συγχώρησον, έλεγε, γέρων διά τον Kύριον.
Eγώ είμαι αμαρτωλός άνθρωπος, και δεν έχω κανένα έργον καλόν εις τον εαυτόν μου. Ποίος γαρ είμαι ο ιδιώτης εγώ; ή πόθεν έμαθον καμμίαν υψηλήν πολιτείαν, ως αυτός λέγεις, εις καιρόν οπού είμαι πτωχός και εργάτης μιάς τέχνης ευτελεστάτης; Eπλανήθης ω άνθρωπε, επλανήθης, και φάντασμα μάλλον είδες, παρά αλήθειαν.
Tότε ο γέρων επρόσθεσε δάκρυα επάνω εις τα δάκρυα, και δεν έπαυεν ορκίζων αυτόν εις τον Θεόν, διά να του φανερώση την μεγαλιτέραν αυτού αρετήν. Aν γαρ δεν ήτον, έλεγεν, έργον της θείας Προνοίας διά να φανερωθή η εδική σου πολιτεία, βέβαια δεν ήθελα αξιωθώ εγώ ο ελάχιστος να γένω θεωρός τοιούτων μυστηρίων.
Στενοχωρούμενος λοιπόν από τους όρκους ο θαυμάσιος εκείνος ανήρ, εσηκώθη επάνω, και ποιήσας πρώτον μετάνοιαν εις τον γέροντα, άρχισε έτζι να λέγη.
Ήξευρε καλά, αδελφέ μου, ότι κανένα κατόρθωμα επί της γης δεν απόκτησα, πάρεξ το να συμφύρωμαι και να μολύνωμαι με τας αμαρτίας. Kαι το να προτιμώ της σαρκός μου την καλοπάθειαν. Mετά ταύτα δε, εκ της αγαθότητος του Θεού μου, λαβών εις νουν τον φόβον της κολάσεως, αφ’ ου ταύτην, οπού βλέπεις, έλαβον εις γυναίκα μου, δεν εμόλυνα την καθαρότητα της σαρκός.
Aλλά και οι δύω φυλάττομεν παρθενίαν με συμφωνίαν και κρύπτομεν τούτο λέγοντες, ότι αύτη είναι στείρα. Kαι έως τώρα με την βοήθειαν του Θεού, φυλάττεται βεβαία από ημάς η καθαρότης της ψυχής και του σώματος, διά τον πόθον και την αγάπην του πλάστου μας. Θέλω προσθέσω δε και άλλο ένα διά την ασφάλειαν του όρκου.
O εδικός μου πλούτος όλος, δεν είναι περισσότερος από ένα τριμίσιον (Tούτο φαίνεται ότι είναι μία ποσότης νομισμάτων). Mε τούτο δε αγοράζωντας δέρματα, εργάζομαι την τέχνην των υποδημάτων. Kαι ό,τι μισθόν ευγάλω από αυτήν, μοιράζω αυτόν εις δύω ίσα μερίδια.
Kαι το μεν ένα μερίδιον το πρώτον και κυριώτερον, το αφιερόνω εις τον Xριστόν, δίδωντας αυτό εις τους πτωχούς τους του Xριστού αδελφούς, το δε άλλο, εξοδεύω εις τα εδικά μας χρειαζόμενα. Kαι έτζι πάντοτε πολιτευόμενος, φαντάζομαι καθ’ εκάστην τον φοβερόν Kριτήν, οπού μέλλει να έλθη. Kαι ενθυμούμαι την εξέτασιν, οπού έχουν να κάμουν εις εμέ οι φορολόγοι δαίμονες.
Tαύτην την διήγησιν ακούσας ο Iωάννης και εκπλαγείς, διά την καθαράν και μακαρίαν ζωήν του αοιδίμου Ζαχαρίου (έτζι γαρ ωνομάζετο) υπερεπαίνεσεν αυτόν. Eίτα αποχαιρετήσας τον θαυμαστόν άνδρα, ευγήκεν από το οσπήτιόν του χαίρων και αγαλλόμενος. Kαι ο μεν Iωάννης, επήγεν εις τον οίκον, όπου εξενοδοχείτο, και ευχαρίστει τον Θεόν διά τα θαυμαστά μεγαλεία οπού είδεν.
O δε μακάριος Ζαχαρίας και αληθώς ανυπερήφανος, θέλωντας να φύγη της ανθρωπίνης δόξης το δόλωμα, αφήκε το οσπήτιόν του εκείνο και έφυγεν, άγνωστος τελείως εις όλους γενόμενος».
Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον βίο και τη θαυμαστή συνάντηση των Αγίων Ζαχαρία του Σκυροτόμου και Ιωάννη.
Άγιος Μιχαήλ Γκομπρόν ο πρίγκιπας και οι συν αυτώ 134 στρατιώτες οι Μάρτυρες
Ο Άγιος Μιχαήλ Γκομπρόν ήταν πρίγκιπας και έζησε το τέλος του 10ου αιώνα μ.Χ. στη νότια Γεωργία.
Στο πρώτο μισό του 10ου αι., ο εμίρ του Αντριμπεζάν Αμπούλ Κασίμ, εκτελώντας σχετική εντολή του κατακτητή της Περσίας και όλης της Ανατολής Μουτάφη, κινήθηκε με μερικές χιλιάδες Αράβων στρατιωτών εναντίον του Μπουγ, ενός αιμοβόρου Τούρκου στρατηλάτη.
Ο Αμπούλα Κασίμ επιτέθηκε πρώτα στην Αρμενία. Αφού ερείπωσε την ένδοξη κάποτε πρωτεύουσά της Ντβίν, σκόρπισε την καταστροφή σ’ όλη τη χώρα.
Ο βασιλιάς της Αρμενίας Σουμπάτ δεν μπόρεσε να προβάλει αντίσταση, καθώς η επικράτειά του ήταν χωρισμένη σε αυτοδιοίκητα τμήματα με τυπική μόνο εξάρτηση από τον ίδιο. Έτσι, διαπιστώνοντας την αδυναμία του ν’ αντιμετωπίσει τον εχθρό, κατέφυγε στα βουνά της Αμπχαζίας.
Ο εμίρ πέρασε την Αλβανία (όπου από την αρχαία ως τη μεσαιωνική εποχή ήταν μία χώρα του ανατολικού Καυκάσου, που βρισκόταν ανάμεσα στην Αρμενία, την Ιβηρία και την Κασπία Θάλασσα), ερήμωσε την Κάρτλη κι έφτασε στην Τιφλίδα, που τη διοικούσε ο Ντζαφάρ, γιος του Αλή.
Από την Τιφλίδα μπαίνοντας στην Καχέτη, έσπειρε τον όλεθρο με φωτιά και μαχαίρι. Τέλος, αφού λεηλάτησε και πυρπόλησε πόλεις και χωριά στις επαρχίες Ντζαβαχέτη και Σάμτσχε, έφτασε στο οχυρό Κβελιστσίχε, όπου είχαν κλειστεί οι άρχοντες της Καχέτης.
Ένας απ΄ αυτούς ήταν και ο μακάριος Γκομπρόν. Το όνομα Γκομπρόν αποτελεί παραφθορά της αρχαίας αραβικής λέξεως γιουμπρούτ, που σημαίνει ισχυρός Ρωμαίος και γενικότερα γενναίος, ανδρείος.
Ο Γκομπρόν, που στη βάπτισή του είχε ονομαστεί Μιχαήλ, από τα νεανικά του χρόνια ξεχώριζε για τη ρώμη, την ανδρεία και το θάρρος του.
Οι Άραβες πολιόρκησαν στενά το οχυρό. Ολόκληρη η γύρω περιοχή άσπρισε από τις σκηνές τους, λες κι ήταν σκεπασμένη με χιόνι.
Η επίθεση δεν άργησε. Και ήταν άγρια. Μα και η άμυνα των οχυρωμένων Γεωργιανών ήταν σθεναρή. Ο ήλιος είχε σκοτεινιάσει από τα βέλη και τα δόρατα, που ρίχνονταν κι από τις δυο πλευρές. Για πρώτη φορά οι οπαδοί του Μωάμεθ συναντούσαν τόσο λυσσαλέα αντίσταση. Ωστόσο, όχι μόνο δεν έλυναν την πολιορκία, μα και πολλαπλασίαζαν τις επιθέσεις.
Οι νεκροί ήταν πολλοί, τόσο Άραβες όσο και Γεωργιανοί. Τα πτώματα σάπιζαν άταφα γύρω από τα τείχη και η αποφορά τους έκανε την ατμόσφαιρα αποπνικτική.
Τελικά, έπειτα από πολιορκία είκοσι οχτώ ημερών, οι εχθροί κατόρθωσαν να μπουν στο φρούριο, γκρεμίζοντας το τείχος σ’ ένα αφύλαχτο σημείο. Ο μακάριος Γκομπρόν, μ’ όσους στρατιώτες είχαν απομείνει, χύμηξε σαν λιοντάρι καταπάνω τους, τους έτρεψε σε φυγή και τους καταδίωξε σε μεγάλη απόσταση.
Εντούτοις, τόσο ο γενναίος πολέμαρχος όσο και οι άλλοι πολιορκημένοι καταλάβαιναν πια ότι κάθε παραπέρα αντίσταση ήταν μάταιη. Λίγοι μαχητές είχαν απομείνει ζωντανοί. Σε ενισχύσεις δεν μπορούσαν να ελπίζουν. Έστειλαν, λοιπόν, πρεσβεία στον Αμπούλ Κασίμα και του πρότειναν κατάπαυση των εχθροπραξιών.
Ο Θεός σου έδωσε τη δύναμη να μας νικήσεις, του μήνυσαν. Γι’ αυτό ζητάμε ειρήνη.
Ο εμίρ δέχτηκε την πρότασή τους και συμφώνησε στη σύναψη ανακωχής. Έτσι οι καλόπιστοι Γεωργιανοί έβαλαν κάτω τα όπλα τους, ανύποπτοι για το τι θ’ ακολουθούσε. Γιατί οι παράσπονδοι μωαμεθανοί, καταπατώντας τη συμφωνία, όρμησαν δολερά και απροσδόκητα μέσα στο φρούριο, έσφαξαν πολλούς μαχητές και αιχμαλώτισαν τους υπόλοιπους, τον Γκομπρόν και εκατόν τριάντα τρεις στρατιώτες.
Αλαλάζοντας θριαμβευτικά, οδήγησαν τους αιχμαλώτους στο στρατόπεδό τους. Ο εμίρ, που είχε ακούσει για την εξαιρετική ανδρεία του Γκομπρόν, έδωσε εντολή να τον επιτηρούν αυστηρά.
Ο βασιλιάς Ανταρνασέ Β’ προσπάθησε να εξαγοράσει τους αιχμάλωτους. Όσα χρήματα όμως κι αν πρόσφερε στους Άραβες, δεν μπόρεσε να τους ελευθερώσει. Οι άπιστοι πάσχιζαν να κάνουν μουσουλμάνους τους γενναίους αγωνιστές του Χριστού και προπαντός τον Γκομπρόν.
Στις σχετικές προτροπές τους, εκείνος απαντούσε σταθερά:
«Όχι μόνο δεν αλλάζω την πίστη μου, αλλά είμαι έτοιμος ακόμα και να πεθάνω για τον Κύριό μου, τον αληθινό Θεό, αφού κι Εκείνος καταδέχτηκε να πεθάνει για τη σωτηρία μου».
Και πρόσθεσε το αποστολικό:
«Εμοί γαρ το ζην Χριστός και το αποθανείν κέρδος».
Στο μεταξύ η προέλαση των αραβικών στρατευμάτων συνεχιζόταν ακάθεκτη. Απ’ όπου κι αν περνούσαν, σκόρπιζαν το θάνατο κα το θρήνο. Το αίμα των χριστιανών έτρεχε ποτάμι σε κάθε γωνιά της Γεωργίας. Ήταν μια τρομερή εποχή για την πολύπαθη ορθόδοξη χώρα.
Ο άγιος μάρτυρας ακολουθούσε το στρατό των κατακτητών δεμένος, ώσπου έφτασαν στην πόλη Ταλίνη της επαρχίας Τριάλστι. Εκεί οδηγήθηκε μπροστά στον εμίρ.
Ο Άραβας ηγεμόνας ήξερε καλά πόσο εκτιμούσαν και θαύμαζαν οι Γεωργιανοί τον Γκομπρόν. Θέλησε, λοιπόν, να εκμεταλλευθεί το κύρος του αιχμαλώτου του, για να πετύχει την εισαγωγή του ισλάμ στη Γεωργία. Καθοριστική για την επίτευξη του σκοπού του θα ήταν η μεταστροφή του ξακουστού πολεμάρχου.
Έτσι, όταν βρέθηκαν αντιμέτωποι, του είπε:
«Λυπάμαι τα νιάτα σου, Γκομπρόν, θαυμάζω την αντρειοσύνη σου και σέβομαι την αρχοντική σου καταγωγή. Έμαθα πως είσαι ένας από τους πιο σπουδαίους άνδρες της Γεωργίας. Δεν θέλω λοιπόν, να σε θανατώσω πρόωρα, και μάλιστα με τρόπο σκληρό.
Γι’ αυτό, αγαπητό μου παιδί, σε συμβουλεύω ν’ αφήσεις την άλογη πίστη σου, που μητ’ εσένα ωφέλησε ως τώρα μήτε τους στρατιώτες σου, και να δεχθείς τη δική μας πίστη, τη μόνη αληθινή, χάρη στην οποία είμαστε κυρίαρχοι σε τόσες χώρες.
Ξέρω, βέβαια πόσο δύσκολο είν΄ αυτό που σου ζητάω. Την πίστη του δεν την αλλάζει κανείς σαν το ρούχο του. Γι’ αυτό υπόσχομαι ότι θα σου δώσω πολλά ανταλλάγματα. Θα σου χαρίσω ένα παλάτι, όπου θα ζεις σαν άρχοντας, αναρίθμητες σκηνές, δούλους, καμήλες, όπλα. Και το κυριότερο, θα σε κάνω αξιωματούχο του κράτους μου και στενό συνεργάτη μου!».
Στην ξεκάθαρη απειλή και στη δελεαστική πρόταση του Αμπούλ Κασίμ ο Γκομπρόν απάντησε θαρρετά:
«Την πίστη μου στο Χριστό, εμίρ, την πίστη των πατέρων μου, δεν μπορώ να την αλλάξω. Σ’ αυτή την πίστη είμαι ριζωμένος και αμετακίνητος, με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.
Αλλά γιατί θέλεις να με θανατώσεις, αν δεν ομολογήσω το ισλάμ;
Στην εξουσία σου έχεις τόσους χριστιανούς, που δεν τους υποχρεώνεις ν’ αλλαξοπιστήσουν. Όλοι τους αναγνωρίζουν την κυριαρχία σου, που παραχωρήθηκε από το Θεό, και υποτάσσονται στην αφεντιά σου. Το ίδιο κάνω κι εγώ.
Μουσουλμάνος όμως δεν γίνομαι. Χριστιανός γεννήθηκα και χριστιανός θα πεθάνω.
Ούτε οι απειλές ούτε οι υποσχέσεις σου θα με κάνουν ν’ αρνηθώ τον αγαπημένο μου Ιησού. Δεν έχω να πω τίποτα άλλο!».
Ο εμίρ γύρισε στους υπηρέτες του.
Δεν ξέρει, φαίνεται, τους είπε, πόσο φοβερός είναι ο θάνατος. Πάρτε τον έξω και σφάξτε μπροστά στα μάτια του τους στρατιώτες του! Ζωντανός θα μείνει μόνο όποιος δεχθεί το νόμο μας.
Σε λίγο ο Γκομπρόν στεκόταν ανάμεσα στους άνδρες του. Οι Άραβες στρατιώτες, κρατώντας γυμνά σπαθιά, τους ρωτούσαν με τη σειρά, αν προσχωρούν στο ισλάμ. Και στην αρνητική απάντησή τους, αδίσταχτα τους αποκεφάλιζαν. Κανένας δεν πρόδωσε το Σωτήρα μας. Έπεσαν ηρωικά και οι εκατόν τριάντα τρεις, ομολογώντας το Χριστό και αναθεματίζοντας το Μωάμεθ.
Όταν ολοκληρώθηκε η σφαγή, το θέαμα ήταν συγκλονιστικό: Τα σώματα και τα κεφάλια των μαρτύρων βρίσκονταν σκόρπια καταγής, βουτηγμένα στο αίμα. Ανάμεσά τους στεκόταν όρθιος ο φιλόθεος Γκομπρόν, μουσκεμένος κι αυτός από το αίμα των συντρόφων του, κατακόκκινος από το κεφάλι ως τα πόδια.
Στα χείλη του, ωστόσο, άνθιζε ένα αγγελικό χαμόγελο, που φανέρωνε απέραντη μακαριώτητα. Ο μαρτυρικός θάνατος των συμπολεμιστών του όχι μόνο δεν τον είχε φοβίσει, άλλ’ απεναντίας τον είχε ενθουσιάσει και ενισχύσει.
Τον έφεραν πάλι μπροστά στον εμίρ, που ξανάρχισε από τη μια τις υποσχέσεις κι από την άλλη τις απειλές του. Βλέποντας όμως ότι δεν κατάφερνε τίποτα μ’ αυτές, πρόσταξε να τον βγάλουν έξω και να τον χτυπήσουν με το ξίφος στο λαιμό για εκφοβισμό.
Του έδεσαν πίσω τα χέρια και τον έσυραν στην αυλή. Αφού τον ανάγκασαν να γονατίσει, τον χτύπησαν ελαφρά με το ξίφος στο λαιμό δυο φορές. Από μιαν επιπόλαιη πληγή, που του προξένησε η δεύτερη σπαθιά, άρχισε να τρέχει αίμα. Ο μάρτυρας κατόρθωσε να ελευθερώσει το δεξί χέρι και να το φέρει στο λαιμό.
Πήρε με το δάχτυλο λίγο αίμα, έκανε μ’ αυτό ένα σταυρό στο μέτωπό του και αναφώνησε:
«Σ’ ευγνωμονώ, Θεέ μου, που με αξιώνεις, τον ανάξιο, ν’ αποκτήσω το θησαυρό του μαρτυρίου! Δείξε μου, Κύριε, το έλεός Σου! Γλυκύτατε Ιησού, η θηριωδία και η πανουργία του άπιστου τούτου τυράννου δεν θ’ ανακόψουν το δρόμο μου προς τον ουρανό. Έρχομαι κοντά Σου!».
Τον ξανάδεσαν πισθάγκωνα και τον οδήγησαν για τελευταία φορά στον εμίρ. Το πρόσωπό του έλαμπε από ουράνια χάρη. Το σημείο του σταυρού στο μέτωπό του αστραποβολούσε θαυμαστά. Μερικοί χριστιανοί, που ήταν εκεί κοντά, είδαν ένα φωτεινό στεφάνι στο κεφάλι του. Έτσι κατάλαβαν πως είχε κιόλας δικαιωθεί και δοξαστεί από το Σωτήρα Χριστό, για τον οποίο έχυνε το αίμα του.
Τώρα ο εμίρ δεν έταξε τιμές και πλούτη.
«Ή θα γίνεις μουσουλμάνος ή θα πεθάνεις!», του είπε κοφτά.
«Κάνε ό,τι θέλεις», αποκρίθηκε ο άγιος. «Είμαι χριστιανός και ποτέ δεν θ’ αρνηθώ το Χριστό».
«Η υπομονή μου τελείωσε!», φώναξε οργισμένα ο Αμπούλ Κασίμ. Πάρτε τον και κόψτε του το κεφάλι!
Οι δήμιοι βιάστηκαν να εκτελέσουν την εντολή του. Έσυραν το μάρτυρα στην αυλή και τον αποκεφάλισαν εκεί, ανάμεσα στα ματοβαμμένα σώματα των συντρόφων και συμμαρτύρων του. Ήταν 17 Νοεμβρίου του 920.
Τα τίμια σκηνώματα τα έθαψαν σε μεγάλο κοινό τάφο. Για αρκετές νύχτες ένα ουράνιο φως έλαμπε πάνω από το σημείο της ταφής, όπου έρχονταν πολλοί άρρωστοι χριστιανοί κι έβρισκαν την υγεία τους.
Η Εκκλησία της Γεωργίας δεν άργησε να κατατάξει τους εκατόν τριάντα τέσσερις φιλόχριστους μάρτυρες στη χορεία των αγίων, ορίζοντας τον εορτασμό της μνήμης τους στις 17 Νοεμβρίου, ημέρα της τελειώσεώς τους.
Πηγή: ekklisiaonline.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Αγαπητοί αναγνώστες,
Εκτιμούμε ιδιαίτερα τις απόψεις και τις σκέψεις σας. Σας ενθαρρύνουμε να συμμετέχετε ενεργά στις συζητήσεις, με σχόλια που προάγουν την καλοπροαίρετη ανταλλαγή απόψεων.
Για τη διασφάλιση ενός πολιτισμένου και φιλικού περιβάλλοντος, παρακαλούμε να αποφύγετε σχόλια που περιέχουν:
Υβριστικό ή ρατσιστικό περιεχόμενο.
Προσωπικές επιθέσεις ή μειωτικούς χαρακτηρισμούς.
Περιεχόμενο που παραβιάζει τη δεοντολογία ή τους κανόνες ευγένειας.
Η συντακτική ομάδα διατηρεί το δικαίωμα να διαγράφει σχόλια που δεν συμμορφώνονται με τους παραπάνω κανόνες, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση.
Ευχαριστούμε για την κατανόηση και τη συνεργασία σας!
Aridaia-gegonota.blogspot.com