Σήμερα 21 Οκτωβρίου γιορτάζει ο Άγιος Ιλαρίων ο Μέγας

   

Σήμερα Τετάρτη 21 Οκτωβρίου γιορτάζουν: Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας. Η Ανακομιδή του Ιερού Λειψάνου του Οσίου Χριστοδούλου του Θαυματουργού του εν Πάτμω. Η Αγία Θεοδότη και ο Άγιος Σωκράτης ο Πρεσβύτερος οι Μάρτυρες. Ο Άγιος Ιωάννης ο Νεομάρτυρας ο εκ Μονεμβασίας. Ο Όσιος Φιλόθεος ο Αγιορείτης. Ο Άγιος Ευκράτης ο Οσιομάρτυρας. Η Αγία Ούρσουλα.

Ποιοι Γιορτάζουν σήμερα

• Θεοδότη, Θεόδοτος.
• Ευκράτης, Εύκρατος, Ευκρατάς, Ευκρατία, Ευκρατούλα, Ευκρασία.
• Ιλαρίων.
• Ούρσουλα, Ορσαλία.
• Σωκράτης, Σωκρατίνα, Σωκρατία.
• Χριστόδουλος, Χριστοδούλη.

Ἐν δάκρυσι πρὶν καὶ πόνοις σπείρας κάτω, Ἱλαρίων θέριζε νῦν χαίρων ἄνω. Ὕστατα Ἱλαρίων κοιμήσατο εἰκάδι πρώτῃ.

Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας γεννήθηκε το 333 μ.Χ., στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Η κωμόπολη στην οποία ανατράφηκε ονομαζόταν Θαβαθά, πέντε μίλια μακριά από τη Γάζα. Οι γονείς του ήταν πλούσιοι ειδωλολάτρες. Στην επιθυμία τους να σπουδάσουν όσο γίνεται καλύτερα το γιο τους, έστειλαν αυτόν στην Αλεξάνδρεια.

Εκεί, ο Ιλαρίων γνώρισε τη χριστιανική πίστη, την αγάπησε και βαπτίσθηκε χριστιανός. Έγινε μιμητής του Μέγα Αντωνίου και έμεινε αρκετό καιρό κοντά του. Όταν πέθαναν οι γονείς του, γύρισε στην πατρίδα του, διαμοίρασε στους φτωχούς όλη του την κληρονομιά και πήγε στην έρημο.

Εκεί κάποτε συνάντησε ληστές, με τους οποίους είχε τον έξης διδακτικό διάλογο:

«Εάν σε συναντούσαν κλέφτες, τον ρώτησαν, τί θα έκανες;»

Εκείνος απάντησε:

«Τί έχει να φοβηθεί ο γυμνός;».

Έπειτα του είπαν:

«Αλλά αν σε σκότωναν;».

Ο Ιλαρίων απάντησε:

«Τόσο το καλύτερο. Ο σωματικός θάνατος κλείνει τη νύκτα της παρούσας ζωής και εισάγει στην ανατολή της μέλλουσας ζωής».

Οι απαντήσεις του Ιλαρίωνα είχαν σαν αποτέλεσμα τη μετάνοια των ληστών. Ο Ιλαρίων, έλαβε από το Θεό και το χάρισμα να κάνει θαύματα.

Αφού περιόδευσε σε πολλούς τόπους και χώρες, παρέδωσε στο Θεό την ψυχή του, ογδόντα χρονών. Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας έζησε τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής του στην Επισκοπή της Πάφου.

Το λείψανο του Οσίου δεν έμεινε για καιρό στην Κύπρο. Οι χριστιανοί της Παλαιστίνης, σαν έμαθαν τον θάνατο του οσίου, έστειλαν εδώ τον μαθητή του Ησύχιο, ο οποίος με τρόπο ανέσκαψε τον τάφο. Χωρίς να τον αντιληφθεί κανένας πήρε τα ιερά λείψανα και τα μετέφερε στην Παλαιστίνη. Εκεί οι χριστιανοί τα εναπέθεσαν με ξεχωριστές τιμές στη Μονή του Μαϊουμά.

 Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον βίο, τη μοναστική άσκηση, το χάρισμα της θαυματουργίας, την κοίμηση, τα Ιερά Λείψανα, το ασκητήριο και το Απολυτίκιο του Αγίου Ιλαρίωνος του Μεγάλου. 

Ασκητήριο – Σπήλαιο Οσίου Ιλαρίωνος

Ιερά Λείψανα Αγίου Ιλαρίωνος

Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Οσίου Ιλαρίωνος βρίσκονται στις Μονές Προυσού Ευρυτανίας και Κύκκου Κύπρου.

Aπολυτίκιο Οσίου Ιλαρίωνος

Ήχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Ἐγκρατείας τὴ αἴγλη λαμπρυνθεῖς τὴν διάνοιαν, ἤστραψας θαυμάτων ἀκτῖνας Ἰλαρίων Πατὴρ ἠμῶν, καὶ γεγονὸς φωστὴρ περιφανής, καὶ στῦλος εὐσέβειας θεαυγῆς, καταυγάζων τὴ ἐνθέω σου βιοτῆ, τοὺς πίστει προσιόντας σοί. Δόξα τῷ δεδωκότι σοὶ ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σου, πάσιν ἰάματα.

Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τὸ ἄγονον ἐγεώργησας· καὶ τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατὸν τοὺς πόνους ἐκαρποφόρησας· καὶ γέγονας φωστὴρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Ἱλαρίων Πατὴρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

   

 Αγία Θεοδότη και ο Άγιος Σωκράτης ο Πρεσβύτερος οι Μάρτυρες

Eις την Θεοδότην.
Τὴν Θεοδότην, ἐκ ξίφους τετμημένην,
Θεῷ δοτὴν ἔγνωμεν ἁγνὴν θυσίαν.

Eις τον Σωκράτην.
Ὁ Σωκράτης ἔσπευδεν ὀφθῆναι, Λόγε,
Τετμημένος σοι Σωκράτης στεφοκράτης.

Η Αγία Θεοδότη και ο Άγιος Σωκράτης ο Πρεσβύτερος έζησαν τον 3ο αιώνα μ.Χ., όταν βασιλιάς ήταν ο Αλέξανδρος ο Σεβήρος, και μαρτύρησαν στην Άγκυρα.

Η Θεοδότη, από ευγενική οικογένεια, ήταν θαρραλέα στην πίστη και όπου και αν βρισκόταν μιλούσε για το Ευαγγέλιο και προσπαθούσε να αυξάνει τον αριθμό των αφοσιωμένων στη λατρεία του Χριστού. Ο πρεσβύτερος Σωκράτης, ήταν ιερέας από εκείνους, που δεν λειτουργούν μόνο, αλλά και φωτίζουν και οικοδομούν, στην ανάγκη μάλιστα είναι έτοιμοι να θυσιαστούν για την πίστη και το ποίμνιο τους.

Στην εργασία του αυτή ο Σωκράτης, είχε πολύτιμο βοηθό την ευσεβή Θεοδότη που με τη διδασκαλία της, προπαρασκεύαζε ειδωλολάτρισσες γυναίκες στη γνώση των αληθειών της πίστης, και στην αποδοχή του αγίου βαπτίσματος.

Έτσι λοιπόν, καταγγέλθηκαν και οι δύο για τις ενέργειες τους αυτές, συνελήφθησαν και με απειλές και μαρτύρια τους εξανάγκαζαν να θυσιάσουν στα είδωλα. Αλλά η γυναίκα και ο ιερέας, απέκρουσαν με αγανάκτηση την ασεβή πρόταση, και σφράγισαν την ομολογία της πίστης τους με το αίμα τους, αφού υπέστησαν θάνατο με αποκεφαλισμό.

Αἷμα τραχήλου τοῖς πρὶν ὄμβροις δακρύων, Κιρνῶν, συνιστᾷς εὔκρατον κρᾶσιν Μάκαρ.

Ο Άγιος Ευκράτης (ή Εύκρατος) μαρτύρησε δια ξίφους. Ίσως να πρόκειται για τον Άγιο Σωκράτη που εορτάζει την ίδια ημέρα και κατά την αντιγραφή, από λάθος, να έγινε Εύκρατης.

   

 Άγιος Ιωάννης ο Νεομάρτυρας ο εκ Μονεμβασίας

Nόμους φυλάττων νηστίμου καιρού πόθω, Ζωήν έθυσας ω Iωάννη μάκαρ.

Ο Άγιος Ιωάννης ήταν γιος Ιερέα και γεννήθηκε στο χωριό Γεράκι της Μονεμβασιάς το 1755 μ.Χ.. Υπάρχει και η άποψη που θέλει τον Άγιο να έχει γεννηθεί στο χωριό της μητέρας του, τις Γούβες Λακωνίας, στα 1758 μ.Χ., γι’ αυτό και κατά πολλούς, πήρε την προσηγορία Γουβιώτης.

Από μικρός ο Ιωάννης, προσπαθούσε να μιμείται τη ζωή του ιερέα πατέρα του, τον βοηθούσε στις δουλειές της Εκκλησίας, ενώ πάντα θυμόταν ότι αυτός ήταν «παπά υϊός» και έπρεπε να προσέχει τη συμπεριφορά του, ώστε να’ ναι παράδειγμα για τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας του.

Το 1770 μ.Χ. όταν οι Αλβανοί (Τουρκαλβανοί) ήλθαν στην Πελοπόννησο, με σκοπό την κατάπνιξη της Επανάστασης των Ορλωφικών, στρατιωτικές ορδές υπό τον Χατζή Οσμάν αφού κατέπνιξαν κάθε σημείο ελληνικής αντίστασης, έφτασαν στην Λακωνία.

Ο πατέρας του γνώρισε βίαιο θάνατο αφού τον έσφαξαν, ενώ τον Ιωάννη μαζί με την μητέρα του, τους απήγαγαν και τους έστειλαν στην Λάρισα, όπου εκεί πουλήθηκαν δύο και τρεις φορές ο καθένας ξεχωριστά. Τότε ο Ιωάννης ήταν 15 χρονών. Ύστερα από δύο χρόνια ξαναπουλήθηκαν αλλά αυτή τη φορά αγοράσθηκαν από το ίδιο αφεντικό, έναν Τούρκο που είχε κτήματα και υποστατικά.

Επειδή όμως ο Τούρκος αυτός δεν είχε παιδιά, θέλησε να υιοθετήσει τον Ιωάννη, ως ένα έξυπνο, πρόθυμο, πειθαρχικό και περιεχόμενο παιδί, αφού τον εξισλαμίσει. Από τη στιγμή, λοιπόν, εκείνη, προσπαθούσε καθημερινά να τον διαστρέψει από την πίστη των χριστιανών και να τον κάνει Οθωμανό.

Αρχικά προσπάθησε με κολακείες και ταξίματα ενώ έπειτα τον φοβέριζε και βασάνιζε σκληρά. Οι τεράστιες και ποικίλες προσπάθειες του Τούρκου για να εξισλαμίσει τον Ιωάννη, δεν έφεραν κανένα καρπό.

Μια μέρα ο αφέντης κουράστηκε να παρακαλεί τον Άγιο να αλλαξοπιστήσει και θυμωμένος όπως ήταν, τον οδήγησε στην αυλή του Τζαμιού. Εκεί μαζεύτηκαν πολλοί Αγαρηνοί, που προσπαθούσαν με χτυπήματα, φοβέρες και σπαθισμούς να κάνουν τον Μάρτυρα να τουρκίσει.

Ο νέος με υψηλό φρόνημα, διαρκώς έλεγε:

«Εγώ Τούρκος δεν γίνομαι, εγώ είμαι χριστιανός και χριστιανός θέλω να πεθάνω».

Τότε ο Τούρκος, μέσα στο σπίτι του, άρχισε να βασανίζει σκληρά τον Ιωάννη. Εκτός όμως από τον Αγαρηνό και η γυναίκα του προσπαθούσε καθημερινά με μαγείες και σατανικά γοητεύματα να ξεμυαλίσει τον Άγιο ή να τον κάνει να κυριευτεί από σαρκικές επιθυμίες και έτσι να τον τουρκίσουν. Αλλά, ο Ιωάννης, έχοντας τον Θεό μέσα του έμεινε καθαρός απ’ όλα. Η θεία χάρη τον φύλαξε απ’ όλα τα διαβολικά τεχνάσματα της γυναίκας του Αγαρηνού.

Έφθασε όμως η νηστεία της Παναγίας, τον δεκαπενταύγουστο τον πίεζε να καταλύσει, και μάλιστα είχε βάλει και τη μητέρα του να τον παρακαλέσει να φάει από τα δελεαστικά φαγητά. Ο Τούρκος, μόλις κατάλαβε ότι ο Ιωάννης δεν ήθελε να χαλάσει τη νηστεία και να αρτυθεί, αποφάσισε να τον κλείσει σ’ ένα στάβλο.

Εκεί τον κλειδαμπάρωσε για όλο το διάστημα των 15 ημερών και πότε τον κρεμούσε και τον κάπνιζε με άχυρα και πότε τον χτυπούσε με το σπαθί του προσπαθώντας να τον κάνει να φάει και να χαλάσει τη νηστεία. Αλλά ο Άγιος Ιωάννης όχι απλώς δεν έφαγε αρτυμένα φαγητά, αλλά ούτε καν τα δοκίμασε και παρακαλούσε και προσευχόταν στην Παναγία να τον βοηθήσει να μην αρτυθεί, ενώ προτιμούσε καλύτερα να θανατωθεί παρά να χαλάσει τη νηστεία.

Ο αφέντης του, βλέποντας ότι δεν πείθεται, τον άφηνε νηστικό 2 και 3 ημέρες, χωρίς να του δίνει τίποτε να φάει.

Από την άλλη μεριά, η μητέρα του Ιωάννη στεκόταν κοντά στο γιο της και βλέποντάς τον αποκαμωμένο από τα βασανιστήρια και από τη νηστεία, τον παρακινούσε να φάει λέγοντάς του:

«Φάε γιε μου από αυτά τα φαγητά για να μην πεθάνεις και ο Θεός και η Παναγία σε συγχωρούν, γιατί δεν το κάνεις με το θέλημά σου, αλλά από ανάγκη. Λυπήσου με και εμένα τη φτωχή και στενοχωρημένη μητέρα σου και μη θελήσεις να πεθάνεις παράκαιρα και με αφήσεις απαρηγόρητη σ’ αυτή τη σκλαβιά και ξενιτιά».

Αλλά ο Ιωάννης απάντησε:

«Γιατί κάνεις έτσι μητέρα μου και για ποιο λόγο κλαις; Γιατί δεν μιμείσαι και συ τον Πατριάρχη Αβραάμ, ο οποίος για την αγάπη του Θεού θέλησε να θυσιάσει τον μοναδικό γιο του, αλλά μόνο κλαις και θρηνείς; Εγώ είμαι γιος παπά και πρέπει να φυλάττω καλύτερα από τους γιους των λαϊκών τους νόμους και τα έθιμα της Αγίας μας Εκκλησίας, γιατί όταν δεν φυλάμε τα μικρά, πώς μπορούμε να φυλάξουμε τα μεγάλα;».

Εξαγριωμένος ο σκληρός Τούρκος από τη στάση του Ιωάννη, τον μαχαίρωσε στην καρδιά, με αποτέλεσμα να πεθάνει στις 21 Οκτωβρίου 1773 μ.Χ. και να λάβει το στεφάνι του μαρτυρίου.

 Ιερά Λείψανα Αγίου Ιωάννη

Η Κάρα του Αγίου Ιωάννου εκ Μονεμβασίας και τμήματα χειρών και ποδών βρίσκονται στην Ιερά Μονή Ζερμπίτσας Σπάρτης.

Μέρος των Λειψάνων βρίσκονται στον Ιερό Ναό των Αγίων 40 Μαρτύρων Λαρίσης.

Μέρος του χειρός του Αγίου Ιωάννου του Νεομάρτυρα βρίσκεται στην Ιερά Μονή Βουλκάνου Μεσσηνίας.

Aπολυτίκιο Αγίου Ιωάννου Μονεμβασίας

Ήχος γ’. Θείας πίστεως.

Θεῖον γόνον σέ, Μονεμβασία, ἀνεβλάστησε, καρποφοροῦντα, Ἰωάννη τᾶς τῆς πίστεως χάριτος, τῶν γὰρ πατρῴων θεσμῶν ἀντεχόμενος, τοὺς ἐκ τῆς Ἀγαρ ἀθλήσας κατήσχυνας. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

   

Όσιος Φιλόθεος ο Αγιορείτης 

Ζήσας ο Φιλόθεος ως Θεώ φίλον, Ζωήν άληκτον εύρε συν Θεού φίλοις.

Ο Όσιος Φιλόθεος γεννήθηκε το 1526 μ.Χ. στη Χρυσούπολη της Μακεδονίας, κοντά στην Καβάλα.

Οι γονείς του ήταν από κάποια επαρχία Ασιανών της Μικράς Ασίας και συγκεκριμένα από την πόλη Ελατεία. Για το φόβο των Αγαρηνών ήλθαν στην Χρυσούπολη, όπου πέθανε ο πατέρας αφού γέννησε δύο παιδιά. Τα παιδιά αυτά τα άρπαξαν οι Τούρκοι και ο πόνος της μάνας τους Ευδοκίας ήταν μεγάλος και για να τον ελαφρύνει, κλείστηκε σε γυναικείο μοναστήρι.

Κάποτε όμως, σε μια πανήγυρη ενός ανδρικού μοναστηριού συνάντησε τα δύο παιδιά της και με μεγάλη συγκίνηση άκουσε την ιστορία της σωτηρίας των παιδιών της, από τα χείλη του ηγουμένου. Ο Θεόφιλος έτσι ήταν το πρώτο του όνομα, έδειξε μεγάλη προθυμία στο μοναστήρι αυτό και εκάρη μοναχός με το όνομα Φιλόθεος.

Κατόπιν, το 1551 μ.Χ. και σε ηλικία 25 ετών, πήγε στο Άγιο Όρος και συγκεκριμένα στο κοινόβιο της Ιεράς Μονής Διονυσίου, όπου οι ασκητικοί του αγώνες έγιναν παράδειγμα σε πολλούς αδελφούς.

Αργότερα, αναζητώντας περισσότερο την ησυχία, προφασιζόμενος ότι ασθένησε και έχασε την ακοή του, αποσύρεται σε σπήλαιο έξω από την μονή. Εκεί ανεδείχθη θαυμαστός ασκητής και νικητής δαιμόνων. Όταν απεκαλύφθη η προσποιητή του ασθένεια, αναγκάσθηκε ν’ αλλάξει τόπο διαμονής, για να μη τον τιμούν. Στη νέα του κατοικία απέκτησε τρεις μαθητές.

Ο Θεός, για τους κόπους του τον αντάμειψε με το προορατικό χάρισμα.

Πέθανε ειρηνικά σε ηλικία 84 χρονών (1610 μ.Χ.). Στους μαθητές του είχε δώσει εντολή να μη θάψουν το σώμα του, αλλά να το αφήσουν να το φάνε τα θηρία του δάσους. Ο πανάγαθος Θεός όμως το κατηύγασε με φώς, από το όποιο οδηγούμενος ένας μοναχός, παρέλαβε την κάρα του και την παρέδωσε στους μαθητές του οσίου.

Η κάρα σώζεται μέχρι σήμερα στη μονή της Πέτρας, της επαρχίας Θεσσαλιώτιδος, σε αργυρή θήκη, και απολαμβάνει μεγάλης τιμής από τους πιστούς. Μέρος τού τιμίου λειψάνου του οσίου, το 1972 μ.Χ., μετέφερε ο μακαριστός ηγούμενος αρχιμανδρίτης Γαβριήλ από τη μονή Κορώνης στη μονή Διονυσίου.

Ο βίος του οσίου γράφηκε από τον μοναχό Δανιήλ Διονυσιάτη, αντιγράφοντας παλαιότερο κώδικα, τον όποιο μεταγλώττισε ο μοναχός Αγάπιος Λάνδος (1802 μ.Χ.) και δημοσιεύθηκε αργότερα (Βενετία 1872 μ.Χ.).

 Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον βίο, το κοινόβιο στο Άγιον Όρος, το προορατικό χάρισμα, την κοίμηση, την Τιμία Κάρα και το Απολυτίκιο του Οσίου Φιλοθέου του Αθωνίτη. 

Ιερά Λείψανα Αγίου Φιλοθέου

Η Τιμία Κάρα του Οσίου Φιλοθέου φυλάσσεται στην Ιερά Μονή της Πέτρας, της επαρχίας Θεσσαλιώτιδος.

Μέρος του Τιμίου Λειψάνου του Οσίου Φιλοθέου βρίσκεται στην Ιερά Μονή Διονυσίου.

Aπολυτίκιο Οσίου Φιλοθέου

Ήχος γ΄. Θείας πίστεως.

Θείᾳ χάριτι, τῆς Θεοτόκου, ὡς λελύτρωσαι, χειρῶν ἀπίστων, ἐν Νεαπόλει ὁσίως ἐμόνασας, καὶ ἐν τῷ Ἄθῳ ἀσκήσας Φιλόθεε, φίλος Θεοῦ φερωνύμως γεγένησαι, Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Ἡσύχως διήνυσας τὴν σὴν ἁγίαν ζωήν, νοὸς καθαρότητι καὶ ἀενάῳ εὐχῇ, Φιλόθεε Ὅσιε, ὅθε τῆς οὐρανίου, ἠξιώθης παστάδος, κάλλος τὸ τοῦ Σωτῆρος, καθορῶν σὺν Ἀγγέλοις, μεθ’ ὧν ἀεὶ δυσώπει, ὑπὲρ τῶν τιμώντων σε.

 Άγιος Ευκράτης ο Οσιομάρτυρας

 Αἷμα τραχήλου τοῖς πρὶν ὄμβροις δακρύων,
Κιρνῶν, συνιστᾷς εὔκρατον κρᾶσιν Μάκαρ.

Ο Άγιος Ευκράτης (ή Εύκρατος) μαρτύρησε δια ξίφους. (Ίσως να πρόκειται για τον Άγιο Σωκράτη που εορτάζει την ίδια ημέρα και κατά την αντιγραφή, από λάθος, να έγινε Εύκρατης).

 

 

 

Αγία Ούρσουλα

Δεν έχουμε λεπτομέρειες για τον βίο της Βρεταννής Αγίας Ούρσουλας (Ursula).

 

 

  Με πληροφορίες από: ekklisiaonline.gr & saint.gr