Θεοδώρα Τζάκρη: «Συνταξιοδοτικό δύο ταχυτήτων και προώθηση της ιδιωτικής ασφάλισης νομοθετεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη»

 

Η Βουλευτής Πέλλας κ. Θεοδώρα Τζάκρη, στην τοποθέτησή της στην Ολομέλεια
της Βουλής επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής
Ασφάλισης «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες

για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής
συνταξιοδοτικής αποταμίευσης», τόνισε ότι η συχνή αλλαγή της νομοθεσίας (μόλις
τρία χρόνια μετά τον ν. 5078/2023) προκαλεί κανονιστική αστάθεια και
αβεβαιότητα για τα ΤΕΑ, τους εργοδότες και τους ασφαλισμένους. Ενώ
αναγνωρίζεται η ανάγκη για συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία τίθεται το
ουσιαστικό ερώτημα ποιοι εργαζόμενοι έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να την
αποκτήσουν και ποιοι θα ωφεληθούν από τη δημιουργία της νέας αγοράς.
Η κ. Τζακρη παρουσίασε τη σημερινή εικόνα του δεύτερου πυλώνα με 27 ΤΕΑ,
περίπου 55.000 μέλη και ενεργητικό περίπου 580 εκ. €, αποδίδοντας την
περιορισμένη συμμετοχή κυρίως στην οικονομική αδυναμία εργαζομένων και
μικρών επιχειρήσεων να καταβάλουν πρόσθετες εισφορές, καθώς και στο χαμηλό
επίπεδο αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών. Παράλληλα, επισήμανε το
κόστος λειτουργίας και εποπτείας των ΤΕΑ.
Υποστήριξε ότι η «δεύτερη σύνταξη» μπορεί να αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για
τους χαμηλόμισθους, ενώ τα φορολογικά κίνητρα ευνοούν περισσότερο όσους
έχουν υψηλότερα εισοδήματα και μεγαλύτερη δυνατότητα αποταμίευσης.
Αναφέρθηκε στη φορολόγηση του εφάπαξ, στον κίνδυνο δημιουργίας ανισοτήτων
μεταξύ όσων μπορούν να αποκτήσουν πρόσθετη σύνταξη, στο ότι οι παροχές των
επαγγελματικών ταμείων δεν είναι εγγυημένες και στον επενδυτικό κίνδυνο που
μεταφέρεται στον εργαζόμενο. Αμφισβήτησε τη σύγκριση της Ελλάδας με άλλες
χώρες της ΕΕ όπως η Δανία και η Ολλανδία, υποστηρίζοντας ότι εκεί ο δεύτερος
πυλώνας στηρίζεται σε ισχυρές συλλογικές συμβάσεις, σημαντική εργοδοτική
συμμετοχή και αυστηρό δημόσιο έλεγχο, κάτι που δεν ισχύει στην ελληνική
πραγματικότητα.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα προϋποθέτει ένα
δυνατό πρώτο δημόσιο πυλώνα, που προϋποθέτει περισσότερες και καλύτερα
αμειβόμενες θέσεις εργασίας και παράλληλα, να αντιμετωπιστούν τέσσερα σοβαρά
προβλήματα: η αδήλωτη εργασία, η υποδήλωση μισθών, η εικονική μερική
απασχόληση και η μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών.
Ακολουθεί η ομιλία της κ. Τζάκρη


«Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
Στην Ελλάδα που τρέχει με ρυθμούς δημογραφικής συρρίκνωσης 45%, στην Ελλάδα
όπου η κατασκευασμένη ακρίβεια της κυβέρνησης Μητσοτάκη έχει εξανεμίσει τις
αποταμιεύσεις του 80% των Ελλήνων, στην Ελλάδα όπου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές
στον ΕΦΚΑ έχουν ξεπεράσει προ πολλού τα 50 δις ευρώ και σε τρία χρόνια από
σήμερα θα αναλογεί ένας εργαζόμενος για έναν συνταξιούχο, η κυβέρνηση φέρνει
σήμερα ένα νομοσχέδιο με σκληρό ταξικό πρόσημο υπέρ των 2 στους 10 Ελλήνων, οι
οποίοι βλέπουν τα εισοδήματά τους να εκτοξεύονται, λόγω της κυβερνητικής
εύνοιας.
Υπέρ αυτών των ολίγων φέρνει ένα νομοσχέδιο όπου το κράτος με τα θηριώδη
υπερπλεονάσματα θα εγγυάται, σε πολύ υψηλότερο βαθμό από τις ιδιωτικές
ασφαλιστικές εταιρείες, αυτή την υβριδική εξατομικευμένη πρόσθετη σύνταξη.
Πάμε λοιπόν να δούμε τι συμβαίνει με αυτό το νομοσχέδιο.
Τρία μόλις χρόνια μετά την ψήφιση του τελευταίου νόμου για την ιδιωτική
Επαγγελματική Ασφάλιση (5078/2023), ο οποίος παρουσιάστηκε ως το
ολοκληρωμένο πλαίσιο επαγγελματικής ασφάλισης (μεταρρύθμιση Τσακλόγλου),
αυτός έχει ήδη υποστεί ουσιώδεις τροποποιήσεις και παρατάσεις μεταβατικών
ρυθμίσεων, ενώ ήδη προωθείται η νέα εκτεταμένη τροποποίησή του. Η κυβέρνηση
επανέρχεται και προωθεί το νέο νομοσχέδιο παρουσιάζοντας την ανάπτυξη της
επαγγελματικής ασφάλισης και τη δημιουργία Ανοιχτών ΤΕΑ και των Ομαδικών
Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ) ως ένα ακόμη
βήμα για την ενίσχυση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος των εργαζομένων.
Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή είναι μια ακόμη «κανονιστική αστάθεια» που δημιουργεί
αβεβαιότητες για τα ΤΕΑ, τους εργοδότες και τους ήδη ασφαλισμένους σε αυτά και
εγείρει ζήτημα επάρκειας τόσο για τον αρχικό σχεδιασμό όσο και τη σωστή
νομοτεχνική προετοιμασία.
Η ανάγκη για πρόσθετη συνταξιοδοτική προστασία είναι ασφαλώς υπαρκτή.
Το ερώτημα, κατά συνέπεια δεν είναι αν χρειάζεται συμπληρωματική σύνταξη. Το
πραγματικό ερώτημα είναι ποιος μπορεί να την αποκτήσει και ποιος τελικά θα
ωφεληθεί από τη δημιουργία αυτής της νέας αγοράς.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Με την επαγγελματική ασφάλιση να προβάλλεται σαν μια διέξοδος για τους
ασφαλισμένους, για την απόκτηση συμπληρωματικής σύνταξης και άλλων παροχών,
η κυβέρνηση θεωρεί ότι με το νομοσχέδιο αυτό δίνονται στους εργαζόμενους και τις
επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές, ενισχύοντας την επαγγελματική ασφάλιση
στην Ελλάδα.
Είναι πράγματι έτσι;
Ας δούμε ποια είναι σήμερα η εικόνα του δεύτερου πυλώνα:
Στις 31.12.2025 δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα 27 Ταμεία Επαγγελματικής
Ασφάλισης (ΤΕΑ) από τον δημόσιο τομέα, τη ναυτιλία, τον τραπεζικό κλάδο και
άλλους επαγγελματικούς κλάδους (όπως των οικονομολόγων, γεωτεχνικών,
αστυνομικών, πυροσβεστών, λιμενικών κλπ), που αντιπροσωπεύουν μόλις το 1%
των συντάξεων.Με περίπου 55.000 μέλη και ενεργητικό περί τα 580 εκ €.
Γιατί συμβαίνει αυτό και τα ΤΕΑ (ο δεύτερος πυλώνας) δηλαδή ότι παρά την
θεσμοθέτηση τους από το 2002, παραμένει εξαιρετικά μικρός ο αριθμός των


συμμετεχόντων στην χώρα; Γιατί τα ΤΕΑ δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα να
αποκτήσουν μαζική συμμετοχή;
Αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί σε θεσμικές αδυναμίες.
Στο μεγαλύτερο βαθμό του το θέμα είναι οικονομικό που είναι και το πιο
σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη του 2ου πυλώνα και εκεί βρίσκεται και η
απάντηση γιατί δεν έχει αναπτυχθεί μέχρι σήμερα.
Μια ακόμη αιτία θα μπορούσε να είναι η μικρή ασφαλιστική αντίληψη που
χαρακτηρίζει τους νέους ανθρώπους, οι οποίοι ενδεχομένως θα είχαν μια
«προοπτική» να επενδύσουν – να αποταμιεύσουν σε ένα επαγγελματικό ταμείο.
Ο εργαζόμενος δεν έχει μεγάλο διαθέσιμο εισόδημα: Αν κάποιος εργαζόμενος
αμείβεται σήμερα με 1.000–1.200 € μικτά, θα μπορούσε να αποταμιεύσει 50–100 €
τον μήνα για σύνταξη; Η απάντηση είναι μάλλον ΟΧΙ.Αν δεν περισσεύουν χρήματα,
δεν δημιουργείται ζήτηση για ΤΕΑ, όσο καλό και αν είναι το προϊόν.
Η μικρή επιχείρηση δυσκολεύεται να χρηματοδοτήσει: Μια επιχείρηση 5–20
ατόμων μπορεί να θέλει να προσφέρει συνταξιοδοτική παροχή, αλλά: [πχ 50€ × 10
εργαζόμενοι × 12 μήνες = 6.000€/έτος.Για μια μικρή επιχείρηση, δεν είναι αμελητέο
ποσό.Και αν θέλει να κάνει €100 εργοδοτική εισφορά είναι €12.000/έτος.
Το κόστος είναι υψηλό, όταν ήδη υπάρχει η υποχρεωτική εισφορά στον 1ο
πυλώνα.
Ο εργαζόμενος σκέφτεται:«Ήδη πληρώνω εισφορές για σύνταξη. Γιατί να πληρώνω
επιπλέον;». Και ο εργοδότης:«Ήδη πληρώνω εργοδοτικές εισφορές. Γιατί να
προσθέσω κι άλλο κόστος;»
«Ο Έλληνας εργαζόμενος δεν έχει χρήματα. Ο Έλληνας εργαζόμενος έχει
περιορισμένη δυνατότητα μακροχρόνιας αποταμίευσης». Όταν η Ελλάδα
χαρακτηρίζεται διαχρονικά από πολύ χαμηλή αποταμίευση των νοικοκυριών σε
σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, ένα ΤΕΑ ζητά από τον εργαζόμενο να του πάρει
χρήματα και να τα δεσμεύσει για πολλά χρόνια. Όταν απέναντι έχει:
ενοίκιο/στεγαστικό + κόστος ζωής + παιδιά + φόρους + εισφορές + δάνεια,η
σύνταξη (με ερωτηματικό για το ύψος της) σε 25 χρόνια βρίσκεται πολύ χαμηλότερα
στις προτεραιότητές του.
Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθεί το κόστος λειτουργίας ενός ΤΕΑ (διοίκηση,
λογιστική, εσωτερικοί έλεγχοι, αναλογιστικές μελέτες, εποπτεία κλπ). Εδώ πρέπει
να προστεθεί η «σφιχτή» εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδας η οποία επιβαρύνει
περαιτέρω το διοικητικό κόστος αυτών των ταμείων.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο κυνική και αμείλικτη.
Πρόκειται για μια απροκάλυπτη προσπάθεια αποποίησης των κρατικών ευθυνών,
ιδιωτικοποίησης του ασφαλιστικού ρίσκου και παράδοσης της
επικουρικής/επαγγελματικής αποταμίευσης των Ελλήνων στα κερδοσκοπικά funds,
στις τράπεζες και στα ιδιωτικά ασφαλιστικά συμφέροντα.


Το νομοσχέδιο προωθεί τη δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής
Ασφάλισης (ΤΕΑ) και των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων, προσφέροντας
πακέτα φορολογικών κινήτρων.
Στα χαρτιά, η κυβέρνηση μιλάει για «ελευθερία επιλογής» και
«συμπληρωματικότητα». Στην πράξη, σε μια αγορά εργασίας με μισθούς πείνας,
καλπάζουσα ακρίβεια και γενικευμένη επισφάλεια:
- Η δεύτερη- συμπληρωματική σύνταξη σημαίνει δεύτερη αφαίμαξη. Για τον
εργαζόμενο των 1.000 ευρώ, η υποτιθέμενη επιπλέον αποταμίευση αποτελεί
πολυτέλεια που δεν αντέχει. Μεταφράζεται άμεσα σε νέα μείωση του
διαθέσιμου εισοδήματός του.
- Φορολογικά κίνητρα υπάρχουν μόνο για τους έχοντες. Οι φορολογικές
απαλλαγές και οι εκπτώσεις εισφορών δεν ωφελούν τον χαμηλόμισθο, τον
επισφαλώς εργαζόμενο ή τον αυτοαπασχολούμενο με τα ασταθή έσοδα.
Αφορούν στα υψηλότερα εισοδήματα και τους εργοδότες, που
απαλλάσσονται από ουσιαστικές αυξήσεις. Ωστόσο, καμία κουβέντα δεν
γίνεται για τη φορολόγηση (με 10%) στο εφάπαξ που δίνουν αυτά τα ταμεία,
σε ήδη φορολογημένα χρήματα που κάποιος έχει αποταμιεύσει σε ένα
τέτοιο ταμείο.
- Διευρύνονται οι ανισότητες στην τρίτη ηλικία. Η μετατόπιση του βάρους από
το κράτος στον πολίτη δημιουργεί πολίτες δύο ταχυτήτων: Εκείνους που θα
έχουν μια αξιοπρεπή ιδιωτικά αγορασμένη συμπληρωματική
(επικουρική)ασφάλιση και τους φτωχούς, που θα εξαρτώνται από τα
ψίχουλα του δημόσιου πρώτου πυλώνα, ο οποίος θα συνεχίσει να
αποψιλώνεται συστηματικά.
Κυρία Υπουργέ θέλω να σας απευθύνω μερικά ερωτήματα. Όπως
- Πόσοι εργαζόμενοι με εισόδημα κάτω από €1.200 συμμετέχουν σήμερα στα ΤΕΑ;
- Πόση είναι η μέση εργοδοτική εισφορά;
- Πόση είναι η μέση εισφορά του εργαζομένου;
- Πόσο κοστίζει συνολικά η διαχείριση;
- Ποιο είναι το καθαρό όφελος μετά τις προμήθειες;
Αν η απάντηση είναι ότι συμμετέχουν κυρίως εργαζόμενοι με υψηλές αποδοχές,
τότε δεν έχουμε πραγματικά «δεύτερο πυλώνα για όλους».
Δεν υπάρχει καμία εγγύηση αποδόσεων, καμία ασφάλεια απέναντι στις διεθνείς
χρηματοπιστωτικές κρίσεις. Το ρίσκο μεταφέρεται αποκλειστικά στον εργαζόμενο:
Και υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ του «έχω έναν ατομικό επενδυτικό
λογαριασμό που μεγαλώνει/μικραίνει ανάλογα με τις αγορές» και «έχω
εγγυημένη σύνταξη συγκεκριμένου ύψους».
Ακόμη κάτι: Η σύγκριση με την Ευρώπη, που αποσιωπά η κυβέρνηση
Το Υπουργείο Εργασίας επικαλείται επιλεκτικά τα ευρωπαϊκά πρότυπα (όπως τη


Δανία και την Ολλανδία). Αποσιωπά όμως το βασικότερο: Σε αυτές τις χώρες, ο
δεύτερος πυλώνας λειτουργεί πάνω σε ισχυρές συλλογικές συμβάσεις, υποχρεωτική
και τεράστια εργοδοτική συμμετοχή και αυστηρότατο δημόσιο έλεγχο και όχι στη
βάση μιας αποψιλωμένης ελληνικής εργατικής νομοθεσίας και της ασυδοσίας της
αγοράς. Στην Γερμανία, όπου επιχειρήθηκε η ιδιωτικοποίηση της επικουρικής
ασφάλισης, το σύστημα κρίθηκε αποτυχημένο για τα χαμηλά εισοδήματα και
αναθεωρείται ριζικά.
Η κυβέρνηση αγνοεί σκοπίμως τα διδάγματα αυτά. Γιατί ο στόχος της είναι να
μετακινηθεί σταδιακά η χώρα μας όπου σχεδόν όλη η συνταξιοδοτική προστασία
στηρίζεται στο δημόσιο σύστημα προς στην υβριδικότητα του αθροίσματος
δημόσια σύνταξη + επαγγελματική σύνταξη + ιδιωτική αποταμίευση.
Όμως, η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα προϋποθέτει έναν ισχυρό πρώτο πυλώνα.
Πρώτα λοιπόν πρέπει να ενισχύουμε την ικανότητα του δημόσιου συστήματος να
χορηγεί επαρκείς συντάξεις και μετά συζητάμε για το χώρο που πρέπει να αφεθεί
στον 2ο πυλώνα:
Το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από την
εργασία. Άρα χρειαζόμαστε περισσότερες θέσεις εργασίας και καλύτερα
αμειβόμενη εργασία.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
Το Υπουργείο Εργασίας πρέπει να επικεντρώσει την προσοχή του σε τέσσερα
χρονίζοντα προβλήματα:
Στην αδήλωτη εργασία, στην υποδήλωση μισθών, στην εικονική μερική απασχόληση
και στην μη καταβολή εισφορών περί της οποίας, αν η κυβέρνηση δεν νομοθετήσει
επειγόντως ρυθμιστικό και βιώσιμο πλαίσιο τακτοποίησης των ληξιπρόθεσμων
οφειλών, το πρόβλημα θα διογκώνεται μέχρι να φτάσουμε στο απόλυτο αδιέξοδο
και σε ένα ασφαλιστικό αυτή την φορά μνημόνιο, το οποίο θα εφαρμοστεί με
μαθηματική ακρίβεια λόγω του εκρηκτικού μίγματος ληξιπρόθεσμες οφειλές και
δημογραφικό πρόβλημα.
Είναι δική σας επιλογή να μείνετε θεατές αυτών των δύο προβλημάτων. Και όταν το
2029 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές υπερβαίνουν τα 80 δις και η αναλογία εργαζομένων
προς συνταξιούχους γίνει ένα προς ένα, τότε θα φέρετε την μελλοντική κυβέρνηση
μπροστά σε ένα τεράστιο αδιέξοδο, καθώς δεν υπάρχει πια ευρωπαϊκός μηχανισμός
στήριξης να αντιμετωπίσει αυτό το μνημόνιο στο οποίο μας οδηγείτε με μαθηματική
ακρίβεια.
Επιτέλους κυβερνήστε εθνικά και όχι μικροκομματικά.