Ποιοι δικαιούνται έως 846 ευρώ τον μήνα επίδομα από τον ΕΦΚΑ

  

Ένα σχετικά άγνωστο επίδομα, αυτό της «συμπαράστασης ετέρου προσώπου», δικαιούνται από τον e-ΕΦΚΑ οι συνταξιούχοι που αντιμετωπίζουν αναπηρία και κινητικά προβλήματα. Η παροχή, γνωστή και ως επίδομα απόλυτης αναπηρίας, χορηγείται κατόπιν γνωμάτευσης από τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ), ωστόσο τα ποσά διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με το αν ο δικαιούχος προέρχεται από τον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

Ποιοι δικαιούνται το επίδομα

Το επίδομα «συμπαράστασης ετέρου προσώπου» αφορά συνταξιούχους που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας και χρειάζονται σε μόνιμη βάση τη βοήθεια τρίτου προσώπου για τις καθημερινές τους ανάγκες. Καταβάλλεται από τον e-ΕΦΚΑ ως προσαύξηση της κύριας σύνταξης, χωρίς ωστόσο να χορηγείται αυτόματα. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πιστοποίηση από τα ΚΕΠΑ ότι ο συνταξιούχος δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί και χρειάζεται συνεχή φροντίδα, επίβλεψη ή υποστήριξη από άλλο άτομο, καθώς και η αποδεδειγμένη ανάγκη καθημερινής βοήθειας σε βασικές λειτουργίες, όπως η σίτιση, η υγιεινή και η μετακίνηση.

Καθοριστικό ρόλο στη χορήγηση της παροχής παίζει η γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής, καθώς το κριτήριο δεν είναι μόνο το ποσοστό αναπηρίας, αλλά κυρίως η πραγματική ανάγκη διαρκούς φροντίδας. Πέραν των πιστοποιητικών αναπηρίας, απαιτείται επίσης η μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα.

Ποιο είναι το ποσό της ενίσχυσης

Το ύψος της παροχής διαφέρει ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου και τον χρόνο της πρώτης ασφάλισης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει έως και τα 846 ευρώ τον μήνα.

Το επίδομα χορηγείται κυρίως σε συνταξιούχους αναπηρίας, εφόσον η γνωμάτευση των ΚΕΠΑ αναφέρει ρητά ότι χρειάζονται συνεχή βοήθεια από τρίτο πρόσωπο. Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται επίσης οι τυφλοί συνταξιούχοι λόγω γήρατος ή αναπηρίας, καθώς και ορισμένοι συνταξιούχοι λόγω θανάτου, υπό την προϋπόθεση ότι ο θανών ασφαλισμένος είχε υπαχθεί για πρώτη φορά στην ασφάλιση πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993. Το δικαίωμα μπορεί να αφορά και ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ, ανάλογα με τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Αντίθετα, ένας συνταξιούχος γήρατος δεν δικαιούται την προσαύξηση μόνο επειδή χρειάζεται βοήθεια στην καθημερινότητά του. Η βασική εξαίρεση αφορά τους τυφλούς συνταξιούχους γήρατος. Παράλληλα, το συγκεκριμένο επίδομα δεν καταβάλλεται σε ασφαλισμένους που δεν έχουν ακόμη συνταξιοδοτηθεί, ακόμη και όταν υπάρχει θετική γνωμάτευση από τα ΚΕΠΑ.

Πώς υπολογίζεται ανάλογα με τον χρόνο ασφάλισης

Για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993, η προσαύξηση αντιστοιχεί στο 50% της κύριας σύνταξης που καταβάλλεται, χωρίς να συνυπολογίζονται τυχόν οικογενειακά επιδόματα. Το ανώτατο ποσό της συγκεκριμένης προσαύξησης φτάνει τα 671,40 ευρώ τον μήνα.

Για όσους ασφαλίστηκαν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και μετά, προβλέπεται σταθερό ποσό, το οποίο αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τη νομοθεσία. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 το ποσό διαμορφώνεται στα 201,71 ευρώ τον μήνα.

Για τους τυφλούς συνταξιούχους, η προσαύξηση υπολογίζεται επίσης στο 50% της κύριας σύνταξης, με ανώτατο όριο τα 671,40 ευρώ. Υψηλότερη ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί σε περιπτώσεις συνταξιούχων με παραπληγία ή τετραπληγία, οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις για τη λήψη εξωιδρυματικού επιδόματος.

Όταν από τη γνωμάτευση των ΚΕΠΑ προκύπτει ότι ο δικαιούχος πληροί τόσο τις προϋποθέσεις για το επίδομα απόλυτης αναπηρίας όσο και για το εξωιδρυματικό επίδομα, εξετάζεται ποια από τις δύο παροχές είναι μεγαλύτερη. Εφόσον το εξωιδρυματικό επίδομα είναι υψηλότερο, αναστέλλεται η καταβολή της χαμηλότερης προσαύξησης και χορηγείται η μεγαλύτερη παροχή, η οποία μπορεί να φτάσει τα 846 ευρώ τον μήνα.

Στους συνταξιούχους του Δημοσίου δεν χορηγείται το επίδομα «συμπαράστασης ετέρου προσώπου» με τον ίδιο τρόπο, αλλά προβλέπεται ειδική προσαύξηση της σύνταξης. Η προσαύξηση κυμαίνεται από 2,5% έως 4,5% του βασικού μισθού, ανάλογα με το ποσοστό ανικανότητας του δικαιούχου. Όταν το ποσοστό ανικανότητας είναι τουλάχιστον 80%, το ποσό της προσαύξησης αυξάνεται επιπλέον κατά 50%.

Πώς υποβάλλεται η αίτηση

Το πρώτο βήμα είναι η υποβολή αίτησης για πιστοποίηση της αναπηρίας μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Η αίτηση διαβιβάζεται στα ΚΕΠΑ, τα οποία εξετάζουν τον ενδιαφερόμενο και εκδίδουν τη σχετική γνωμάτευση.

Μετά την ολοκλήρωση της πιστοποίησης, ο συνταξιούχος πρέπει να υποβάλει ηλεκτρονική αίτηση στον e-ΕΦΚΑ για τη χορήγηση της παροχής, μέσω της υπηρεσίας «Υποβολή Αίτησης Συνταξιοδότησης και Εφάπαξ Παροχής». Η αίτηση στον e-ΕΦΚΑ μπορεί να υποβληθεί ακόμη και την ίδια ημέρα με την αίτηση προς τα ΚΕΠΑ, ή μέσα σε τέσσερις μήνες από την έκδοση της γνωστοποίησης του αποτελέσματος.