Σήμερα 18 Μαΐου γιορτάζει ο Άγιος Μελέτιος ο Επίσκοπος Κίτρους ο Εθνοιερομάρτυρας

 

Σήμερα Δευτέρα 18 Μαΐου γιορτάζουν: Ο Άγιος Μελέτιος ο Νέος Εθνοιερομάρτυρας και Α΄ Επίσκοπος Κίτρους. Οι Άγιοι Πέτρος, Διονύσιος, Ανδρέας, Παύλος, Χριστίνα, Ηράκλειος, Παυλίνος και Βενέδιμος οι Μάρτυρες (Πολιούχος Ηρακλείου Αττικής). Ο Άγιος Στέφανος ο Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης. Οι Αγίες Τεκούσα, Αλεξανδρία, Κλαυδία, Φαεινή, Ευφρασία, Ματρώνα, Ιουλία και Θεοδότη οι Παρθενομάρτυρες από την Άγκυρα της Γαλατίας και Θεόδοτος ο Μάρτυρας. Ο Άγιος Ιουλιανός ο Μάρτυρας. Η Αγία Γαλακτία. 

Ο Άγιος Μελέτιος είλκε την καταγωγή του από τον Κολινδρό Πιερίας ή, κατ’ άλλους, από το νησί της Άνδρου και από το 1812 χειροτονήθηκε επίσκοπος Κίτρους.

Και να! Μάρτιος του 1821. Ανάβει η Ελληνική Επανάσταση στην Πελοπόννησο. Η φλόγα της μεταδίδεται διαδοχικά σ’ όλα τα διαμερίσματα της χώρας. Μεταλαμπαδεύεται και στη Μακεδονία, όπου η βαρβαρότητα των Τούρκων ξεπερνά κάθε όριο.

«…Τα παθήματα των Ελλήνων της Μακεδονίας, γράφει ο σύγχρονος Φιλήμων, καταντώσιν απερίγραπτα και δύσληπτα, ως υπερβαίνοντα πάσαν ανθρωπίνην κακίαν και πάσαν υπομονήν ανθρώπου…». Τα πράγματα όμως χειροτέρευσαν με την εγκατάσταση στη Θεσσαλονίκη του βάναυσου, αιμοβόρου, τυραννικού και χριστιανομάχου μουτεσελίμη Γιουσούφ Μπέη.

Η πρωτεύουσα της Μακεδονίας, η όμορφη Θεσσαλονίκη, γίνεται ο τόπος του μαρτυρικού θανάτου του Ιερομάρτυρος Μελετίου επισκόπου Κίτρους.

Επί τρίτης πατριαρχείας του Γρηγορίου Ε του Εθνομάρτυρος, ο τότε Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ιωσήφ κλήθηκε από τις αρχές του 1819 στην Κωνσταντινούπολη ως συνοδικός, και στη θέση του εγκαταστάθηκε, ως πρώτος τη τάξει μετά τον Θεσσαλονίκης, τοποτηρητής ο επίσκοπος Κίτρους Μελέτιος, για να κρατήσει αναμμένη τη φλόγα της Ελληνορθόδοξης πίστης και παράδοσης. Δύσκολη εποχή!

Μέσα στις πολλές ποιμαντικές του φροντίδες συμπεριέλαβε και την πληρωμή των υπέρογκων φόρων που επέβαλε ο Γιουσούφ, σ’ όσους χριστιανούς της Θεσσαλονίκης είχαν απελευθερωθεί ως τον Ιούλιο του 1821. Για να συγκεντρωθούν όμως τα τεράστια ποσά, οι ναοί ενεχυρίασαν τα ιερά σκεύη σε Εβραίους αργυραμοιβούς.

Ενδεικτικά αναφέρουμε πως, ο ναός του Αγίου Αθανασίου μόνον πρόσφερε 14.400 γρόσια από την εκποίηση των ασημικών του, «όπου δόθηκαν δια χρέη του κοινού κατά τον Ιούνιο μήνα του έτους 1821 όντων εν ταις φυλακαίς όλων των πολιτών και εις εξουσίαν του εδώ Γιουσούφ μπέη εφέντου μας, του οποίου εδόθησαν με κοινή των πολιτών γνώμη και με απόφασιν του τότε επιτρόπου του αγίου Θεσσαλονίκης κυρίου Μελετίου αγίου Κίτρους και εξόφλησαν».

Τις λιγοστές πληροφορίες για την όλη κατάσταση στη Θεσσαλονίκη κατά την αρχή της Επαναστάσεως τις αντλούμε από το Σεγιαχατναμέ, «οδοιπορικό» του φιλεύσπλαχνου «μολά» Χαϊρουλλάχ, δικαστή πρώτου βαθμού Θεσσαλονίκης, που διαφώνησε για κάποιο θρησκευτικό ζήτημα με τον μουτεσελήμη της πόλης Γιουσούφ μπέη, και φυλακίστηκε επί δίμηνο στο Κανλί Κουλέ – Πύργος του αίματος (το σημερινό Λευκό Πύργο) και στη συνέχεια διορίστηκε – Ιούνιος 1821 – στην Κωνσταντινούπολη «καδής», ιεροδίκης.

Η πρώτη του δουλειά, όταν επέστρεψε στην Πόλη, ήταν να υποβάλει στον σουλτάνο μια έκθεση – το «οδοιπορικό» – του ταξιδιού του και της διαμονής του στη Θεσσαλονίκη, εκθέτοντας ο,τι είδε και έμαθε. Βλέπει το αίμα να κυλά άφθονο στους δρόμους και τα στενοσόκακα της Θεσσαλονίκης και πονάει, όπως ο ίδιος γράφει, τους φτωχούς ραγιάδες, που πληρώνοντας σφάλματα των «απίστων της Ρωσσίας» είτε σφάζονται είτε καίονται.

Στην αρχή, αφού περιγράψει την ομορφιά της Θεσσαλονίκης και αναφέρει τα πολλά τζαμιά και τους Χριστιανικούς ναούς της πόλης, δίνει την πληροφορία πως, σε αντίθεση με τον Γιουσούφ μπέη, υποστήριζε την άποψη «πως θάταν προτιμότερο, αντί να τους τυραννούμε (τους άπιστους ρωμιούς), να τους φερνόμαστε καλύτερα σαν φίλοι, ώστε να είναι ευχαριστημένοι και να μην έχουν παράπονα».

Έτσι, επισκέφτηκε τον δεσπότη η καλύτερα τον τοποτηρητή του, τον Κίτρους Μελέτιο, και του είπε να συμβουλέψει το ποίμνιό του νάναι πιο πιστό στους νόμους του Σερή και να υπακούει στους νόμους του Κονακιού (του μουτεσελίμη). Ο Κίτρους Μελέτιος, που τον άκουσε με προσοχή, τον παρεκάλεσε να διαβιβάσει στο σουλτάνο την πίστη και την αφοσίωση όλων των ρωμιών της Θεσσαλονίκης. (πάγια σοφή τακτική για αποφυγή γενικής σφαγής).

Σε άλλο σημείο του «οδοιπορικού» του ο Τούρκος μολάς μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες για την τραγική κατάσταση στα «μπουντρούμια» του Κανλί Κουλέ (Λευκού Πύργου), όπου φυλακίστηκε και ο Άγιος ιερομάρτυρας Μελέτιος. Γράφει: «Ο Πύργος αυτός… ήταν γιομάτος από ειδών – ειδών ανθρώπους και μάλιστα απίστους.

Η ζωή εκεί μέσα είναι φρικτή,… δύσκολα μπορεί κανείς να ζήσει. Είδα φτωχά ανθρώπινα πλάσματα, που μέναν εκεί μέσα τρεις και τέσσερις μήνες, ρωμιοί ως επί το πλείστον… πολλοί απ’ αυτούς ήσαν πιασμένοι από την υγρασία και την πείνα, γιατί, πρέπει να ξέρεις γαληνότατε πατισάχ μου, ότι μόνο νερό δίνουν εδώ στους φυλακισμένους…».

Και αμέσως παρακάτω δίνει την πληροφορία πως οι Τούρκοι συνέλαβαν «κάποιον μεγάλον άπιστο από το σώμα του Φαναριού, τον Παπάζεφέντη» (θα πρόκειται για τον Αριστείδη Παπά, απεσταλμένο του Αλεξάνδρου Υψηλάντη), που ετοιμαζόταν «να δώσει το μήνυμα του ξεσηκωμού των ραγιάδων ενάντια στην εξουσία Σου.

Ο αμαρτωλός αυτός είχεν έλθει στη Θεσσαλονίκη μερικές μέρες πριν, κι είχε μαζί του κι ένα γράμμα του πατριάρχη για τον Μακάρεφέντη…» (Εδώ εκ παραδρομής ο Χαϊρουλλάχ γράφει ότι ο Μελέτιος ονομαζόταν Μακάρ).

Απρίλιος – Μάϊος 1821. Ο Γιουσούφ μπέης είχε πληροφορίες ότι οι ρωμιοί της Θεσσαλονίκης και των γύρω χωριών ήταν έτοιμοι να επαναστατήσουν. Για να προλάβει κάθε ενδεχόμενο κακό, ζήτησε από τους ρωμιούς και από τους καλογέρους του Αγίου Όρους να του στείλουνε ομήρους.

Κι έτσι μέσα στο Κονάκι ( σημερινό Διοικητήριο, το Υπουργείο δηλ. Μακεδονίας – Θράκης) βρίσκονταν φυλακισμένοι πάνω από τετρακόσιοι χριστιανοί, που οι εκατό ήταν μοναχοί. Οι μισοί απ’ αυτούς σφάχτηκαν μπροστά στα μάτια του βάναυσου μουτεσελίμη.

Οι ωμότητες όμως του Γιουσούφ δεν σταμάτησαν εδώ. Η Θεσσαλονίκη μεταβάλλεται σ’ ένα απέραντο σφαγείο. Χαφιέδες του σκληρού μουτεσελίμη γυρίζουν στους δρόμους και σκοτώνουν ανελέητα κάθε Έλληνα, που συναντούν. Δεν λυπούνται ούτε τα μικρά παιδιά, ούτε κι αυτές τις έγκυες γυναίκες.

Δεν ακούς τίποτε άλλο στους δρόμους, παρά φωνές, κλάματα, βογγητά. Αφηγείται πάλι ο μολάς:

«Τι δεν είδαν τα μάτια μου, κραταιότατε πατισάχ», κράζει γεμάτος φρίκη ο Χαϊρουλλάχ. Τι δεν αντίκρυσαν… Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, την πρώτη μέρα του φεγγαριού του Μαΐου (18-19 Μαΐου 1821), ο μουτεσελήμ Γιουσούφ μπέης διέταξε να του φέρουν τον Μακάρεφέντη (Κίτρους Μελέτιο) και τους άλλους «αγιάνιδες» (προκρίτους) των Ρωμιών. (Θεωρήθηκαν προφανώς ύποπτοι συμμετοχής στη Φιλική Εταιρεία).

Τους φέραν δεμένους και τότε ράγισεν η καρδιά μου, βλέποντας τον Μακάρεφέντη (Μελέτιο), με τ’ άσπρα του γένεια και τα μακριά μαλλιά του ακατάστατα, να παραδίνεται στα χέρια των «μπασήμποζούκ» (μαινόμενο τουρκικό όχλο) και να κομματιάζεται στη μεγάλη πλατεία του Καπανιού» (αλευραγοράς).

Ο Χαϊρουλλάχ συνεχίζοντας την έκθεσή του προς τον σουλτάνο, γράφει ότι είδε και άλλα πολλά, που έγιναν στην πόλη της Θεσσαλονίκης τον Μάιο του 1821 και που δεν μπορεί να τα περιγράψει, γιατί κι η θύμησή τους μονάχα τον κάνει ν’ ανατριχιάζει.

Τελικά, το δένδρο της ελληνικής ελευθερίας, για να μεγαλώσει και να στεριώσει, ήταν ανάγκη να ποτιστεί με πολύ αίμα.

Συγκαταλέγεται στους τοπικούς αγίους της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος και τον τιμά στις 18 Μαΐου, ημέρα μαρτυρικού του θανάτου.

Ποιοι Γιορτάζουν σήμερα

• Ιουλία, Ιουλιανή, Ιουλίτσα, Γιουλία, Γιούλα, Γιουλίτσα, Τζούλια, Τζούλι, Γιούλη, Ιούλιος.
• Γαλάτεια, Γαλατία.
• Φαεινός, Φαεινή.
• Ευφράσιος, Ευφρασία.

 

Aπολυτίκιο Αγίου Μελετίου Κίτρους

Ήχος γ’. Θείας Πίστεως.

Χαίρει ἔχουσα, ἡ Πιερία, Ἱερόαθλον λαμπρὸν ποιμένα, τὸν ἐπίσκοπον Κίτρους Μελέτιον, Ὑπὲρ Χριστοῦ γὰρ τὸ αἷμα ἐξέχεε Θεσσαλονίκης φοινίξας τὸ ἔδαφος· διὸ ἅπαντες, τιμῶμεν αὐτὸν ἐν ἄσμασι, Αὐτοῦ ἐξιστοροῦνες τὰ θαυμάσια.

  

 Άγιοι Πέτρος, Διονύσιος, Ανδρέας, Παύλος, Χριστίνα, Ηράκλειος, Παυλίνος και Βενέδιμος οι Μάρτυρες (Πολιούχος Ηρακλείου Αττικής)

Σεπτοὶ Ἀθληταί, ὑπὲρ σεπτῆς Τριάδος, Ὑπὲρ τὸ ζῆν εἵλοντο θανεῖν ἐμφρόνως. Ὀγδοάς, Ἀθλοφόρων ἐκ γαίης εἰς πόλιν ἤρθη.

Οι Άγιοι Πέτρος, Διονύσιος, Ανδρέας, Παύλος, Χριστίνα, Ηράκλειος, Παυλίνος και Βενέδιμος μαρτύρησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Δεκίου (249-251 μ.Χ.). Ο Πέτρος ήταν από τη Λάμψακο, και όταν τον έφεραν μπροστά στον άρχοντα να θυσιάσει στην Αφροδίτη, αυτός ομολόγησε με παρρησία το Χριστό. Τότε, συνέτριψαν όλο το σώμα του με αλυσίδες και ξύλα, και έτσι παρέδωσε το πνεύμα του στο Θεό.

Ο Παύλος και ο Ανδρέας ήταν από τη Μεσοποταμία, στρατιώτες του Δεκίου. Όταν πήγαν στην Αθήνα, έγιναν στρατιώτες Χριστού, και μαζί με το Διονύσιο και τη Χριστίνα, όλοι μαζί λιθοβολήθηκαν. Οι δε Ηράκλειος, Παυλΐνος και Βενέδημος, ήταν από την Αθήνα.

Εκεί, έδιναν σκληρό αγώνα κατά της πλάνης των ειδώλων και των φιλοσόφων που πολεμούσαν τη χριστιανική θρησκεία. Αφού, λοιπόν, τους έπιασαν και τους βασάνισαν, τελικά τους αποκεφάλισαν.

 Aπολυτίκιο Αγίων Πέτρου, Διονυσίου, Ανδρέα, Παύλου, Χριστίνας, Ηρακλείου, Παυλίνου και Βενεδίμου

Ήχος δ’. Ὃ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῷ.

Τῶν ἀθλοφόρων τὸν ὀκτάριθμον δῆμον, μαρτυρικοὶς ἐγκωμιάσωμεν ὕμνοις, Παυλῖνον Διονύσιον καὶ Πέτρον ὁμοῦ, Ἀνδρέαν καὶ Βενέδιμον, τὸν θεόφρονα Παῦλον, Ἡράκλειον τὸν ἔνδοξον, καὶ Χριστίναν τὴν θείαν οὗτοι καὶ γὰρ πρεσβεύουσιν ἀεί, ὑπὲρ τοῦ κόσμου. Χριστῷ τῷ θεῷ ἠμῶν.

Διαφόρων πόλεων ἐξωρμημένοι, οὐρανίου πόλεως, πολῖται ὢφθητε σεπτοί, χορόν λαμπρόν συγκροτήσαντες Μάρτυρες θεῖοι, Τριάδος ὑπέρμαχοι.

 

 Άγιος Στέφανος ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Eκ του διαρρέοντος εξέβη βίου, Στέφανος ου στέφανος ου διαρρέει.

Ο Άγιος Στέφανος ήταν γιος του αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνα και της Ευδοκίας και γεννήθηκε το 867 μ.Χ. Είχε κάνει μαθητής και σύγκελλος του μεγάλου Φωτίου, και μετά τη δεύτερη πατριαρχία αυτού κατέλαβε τον πατριαρχικό θρόνο ενώ βασίλευε ο αδελφός του Λέων ο Σοφός (886 – 912 μ.Χ.) το έτος 886 μ.Χ.

Ο Πατριάρχης Στέφανος ο Α’ ήταν άνδρας βαθειάς ευσέβειας. Όταν κάποτε αρρώστησε βαρεία και θεραπεύτηκε, αφού έκανε χρήση αγιάσματος της Ζωοδόχου Πηγής, ευγνωμονώντας δώρισε στο ναό της τα πολυτιμότατα άμφια του, με τα όποια, αφού κατάλληλα μετασκεύασε, περιέβαλλε την αγία τράπεζα του ναού εκείνου κατά την ήμερα της ύψωσης του Τιμίου Σταυρού.

Τους συγγενικούς του βασιλικούς δεσμούς, χρησιμοποίησε όσο μπορούσε για τη βοήθεια των πτωχών. Πέθανε το Μάιο του 893 μ.Χ. σε ηλικία 26 ετών και ενταφιάσθηκε στη μονή του Αγίου Γεωργίου «εν τω Δευτέρω», την επιλεγόμενη του Συκιώτου. Πιθανόν θεωρείται, ότι επί της πατριαρχείας του εκδόθηκε το πρώτο Σύνταγμα των επισκόπων του Οικουμενικού Θρόνου.

 Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον βίο, τη διακονία, τη βοήθεια προς τους πτωχούς και τη κοίμηση του Αγίου Στεφάνου του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

  

 

Αγίες Τεκούσα, Αλεξανδρία, Κλαυδία, Φαεινή, Ευφρασία, Ματρώνα, Ιουλία και Θεοδότη οι Παρθενομάρτυρες από την Άγκυρα της Γαλατίας και Θεόδοτος ο Μάρτυρας

 

Εις την Ευφρασίαν
Eυφρασίαν πεσούσαν εις βυθού δίνας,
Eύφραινε Σώτερ σού παράστασις θρόνου.

Εις τας επτά
Λίμνη γυναικών επτάς εμβεβλημένη,
Xαίρει βίου ρέοντος εκβεβλημένη.

Κατάγονταν από την Άγκυρα της Γαλατίας, αφιερωμένες ολόψυχα στην υπηρεσία του Ευαγγελίου και ήταν από τις μεγαλύτερες υπηρέτριες και αθλήτριες της χριστιανικής πίστης. Προθυμότατες πάντοτε στα έργα του ελέους και της φιλανθρωπίας, συνεργάζονταν συγχρόνως στο να ελκύουν είδωλολάτρισσες στους κόλπους της Εκκλησίας. Καταγγέλθηκαν για το έργο τους και αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα. Τότε παραδόθηκαν από τον άρχοντα Άγκυρας Θεότεκνο στους στρατιώτες για να τις διαφθείρουν. Επειδή όμως, χάριτι Θεού, διαφυλάχτηκαν αγνές, όλες τις έπνιξαν στα βάθη της εκεί λίμνης. Ο Θεόδοτος (βλέπε και 7 Ιουνίου), του οποίου η θεία ήταν μία από τις Άγιες εκείνες γυναίκες, η Τεκούσα, ανέσυρε τη νύκτα τα λείψανα τους και τα έθαψε. Ανακαλύφθηκε όμως και επειδή δεν θέλησε ν' αρνηθεί τον Χριστό, τον αποκεφάλισαν μετά από πολλά βασανιστήρια. Και τον κάνει ακόμα αξιέπαινο το γεγονός ότι, ήταν οικογενειάρχης και άφηνε πίσω του χήρα και ορφανά.

Άγιος Ιουλιανός ο Μάρτυρας

Ιουλιανός άθλον εύρε την βάτον,
Tιμών Θεού σάρκωσιν, ης τύπος βάτος.

Ο Άγιος Ιουλιανός (ή Ιούλιος) τελειώθηκε, ενώ βασανίσθηκε και σύρθηκε μέσα στα αγκάθια βάτου.

Αγία Γαλακτία

	Η μνήμη της αναφέρεται επιγραμματικά στο «Μικρόν Εύχολόγιον ή Άγιασματάριον» έκδοση «Αποστολικής Διακονίας» 1959, χωρίς άλλες πληροφορίες. Πουθενά άλλου δεν αναφέρεται η μνήμη της. Με πληροφορίες από: ekklisiaonline.gr & saint.gr