Σήμερα 8 Μαρτίου γιορτάζει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

  

 

Σήμερα Κυριακή 8 Μαρτίου γιορτάζουν: Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ο Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης και Θαυματουργός. H Σύναξη των εν τη Λακωνία διαλαμψάντων Αγίων. Ο Όσιος Θεοφύλακτος ο Επίσκοπος Νικομήδειας. Ο Άγιος Ερμής ο Απόστολος. Ο Όσιος Παύλος ο Ομολογητής ο Επίσκοπος Πλουσιάδος. 

Β' Κυριακή των Νηστειών.

Ως συνέχεια της Α΄ Κυριακής των Νηστειών, κατά την οποία γιορτάσαμε την αναστήλωση των ιερών εικόνων, η Εκκλησία μας όρισε την επόμενη Κυριακή να τιμάται η μνήμη του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που υπήρξε ένας ομολογητής επίσκοπος της πόλης της Θεσσαλονίκης τον 14ο αιώνα.

Ο άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε στη δύση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, το 1297 και από πολύ νέος κατέφυγε στο Άγιο Όρος. Ήταν περίπου 40 ετών όταν ήρθε από το Άγιο Όρος στη Θεσσαλονίκη. Κι αυτό για να πολεμήσει τις αιρετικές διδασκαλίες ενός μοναχού, του Βαρλαάμ, που χλεύαζε κάποιες από τις διδασκαλίες των Πατέρων.

Ο Βαρλαάμ υποστήριζε ότι ο Θεός προσεγγίζεται με τρόπο φιλοσοφικό και διανοητικό και υποτιμούσε την ασκητική ζωή και την νοερά καρδιακή προσευχή. Ο Γρηγόριος αντέκρουσε αποτελεσματικά την αίρεση και έγραψε ομιλίες και βιβλία γύρω από τα θέματα αυτά.

Υποστήριξε ότι ο Θεός κατοικεί στην καρδιά του ανθρώπου που την έχει καθαρίσει με την άσκηση και την μετοχή στα μυστήρια της Εκκλησίας από τα πάθη και τους λογισμούς. Η καρδιακή προσευχή η οποία γίνεται μέσω της επανάληψης των απλών λόγων «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με» καθαρίζει την καρδιά, φωτίζει τον νου και καθιστά τον άνθρωπο οίκο του Αγίου Πνεύματος.

Λίγο αργότερα πέθανε ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ΄ ο Παλαιολόγος και υπήρχαν πολλοί που μάλωναν για τη διαδοχή του. Ο Γρηγόριος προσπάθησε να ειρηνεύσει όλους αυτούς που φιλονικούσαν κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη δίωξή του από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, που αναμίχθηκε στο θέμα.

Το 1347, όταν άλλαξε ο Πατριάρχης, ο Γρηγόριος εξελέγη αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Στην πόλη τότε επικρατούσε χάος, επειδή είχε επικρατήσει μια ομάδα, οι Ζηλωτές, που ήθελαν να αποσχιστούν από το Πατριαρχείο. Έτσι ο Γρηγόριος αναγκάστηκε να μείνει για τρία χρόνια στο Άγιο Όρος, μέχρι να επιβληθεί η τάξη.

Έφθασε στη Θεσσαλονίκη το 1350. Το 1354, σ΄ ένα ταξίδι του στην Κωνσταντινούπολη συλλαμβάνεται από Τούρκους και μένει ένα χρόνο αιχμάλωτός τους, μέχρι να εξαγορασθεί και να επιστρέψει στην πόλη του. Στο διάστημα αυτό έδωσε ομολογία πίστης ενισχύοντας τους χριστιανούς που είχαν απομείνει στις περιοχές όπου τον περιέφεραν οι Μουσουλμάνοι.

Από το 1355 μέχρι το 1359, που τον πήρε ο Θεός κοντά Του, ποίμανε τον λαό της Θεσσαλονίκης και έγραψε πλήθος από θεολογικά συγγράμματα. Την κυρίως μνήμη του την τιμούμε την 14η Νοεμβρίου. Η Εκκλησία τον προβάλλει και του δίνει εξέχουσα θέση τη Μεγάλη Σαρακοστή, επειδή δεν δίστασε να δώσει μπροστά σε όλες τις εξουσίες ομολογία πίστεως.

Ακόμη κι όταν βρισκόταν η ζωή του σε κίνδυνο, όταν συκοφαντήθηκε, όταν φυλακίστηκε, ομολόγησε πάντα την ορθή πίστη.

Ποιοι Γιορτάζουν σήμερα

• Χριστόδουλος, Χριστοδούλη.
• Ιουλιανός, Γιουλιανός, Γιολανός.
• Γρηγόρης, Γρηγόριος, Γόλης, Γρηγορία. 

Aπολυτίκιο Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

Ήχος πλ. δ’.

Ὀρθοδοξίας ὁ φωστήρ, Ἐκκλησίας τὸ στήριγμα καὶ διδάσκαλε, τῶν Μοναστῶν ἡ καλλονή, τῶν θεολόγων ὑπέρμαχος ἀπροσμάχητος, Γρηγόριε θαυματουργέ, Θεσσαλονίκης τὸ καύχημα, κῆρυξ τῆς χάριτος, ἱκέτευε διὰ παντός, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν. 

 H Σύναξη των εν τη Λακωνία διαλαμψάντων Αγίων

 

Ο κοινός εορτασμός των εν τῃ Λακωνία διαλαμψάντων Αγίων, ορίστηκε η Β’ Κυριακή των Νηστειών. Ήταν την ημέρα των εγκαινίων του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Σπάρτης, που έγιναν την 19ην Ιουνίου 1983 μ.Χ., όπου ο Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ.κ. Ευστάθιος, καθιέρωσε τον κοινό εορτασμό των εν τῃ Λακωνία διαλαμψάντων Αγίων.

Την Ιερά Εικόνα των Λακώνων Αγίων, φιλοξενεί το βόρειο κλίτος του Ναού, το οποίο είναι αφιερωμένο στους Λάκωνες Αγίους.

Στην χορεία των Λακώνων Αγίων, ανήκουν οι:

• Όσιος Νίκων ὁ «Μετανοείτε».
• Άγιος Θεόκλητος Λακεδαιμονίας.
• Άγιος Λεόντιος ο εκ Μονεμβασίας.
• Άγιος Μάξιμος ο Γραικός.
• Άγιος Γεώργιος ο εν Μαλεώ ασκήσας.
• Άγιος Γρηγόριος ο εκ Μυστρά.
• Αγία Υπομονή.
• Άγιος Θωμάς ο εν Μαλεώ ασκήσας.
• Άγιος Ηλίας ο Νέος.
• Άγιος Νεομάρτυς Ιωάννης.

Στην χορεία των Λακώνων Αγίων, προστέθηκαν αργότερα και οι εξής:

• Όσιος Σεραπίων ο Σινδόνιος.
• Άγιος Πέτρος, επίσκοπος Μονεμβασίας.
• Άγιος Θεοφάνης, επίσκοπος Μονεμβασίας.
• Οσία Μάρθα Μονεμβασίας.
• Άγιος Παύλος, επίσκοπος Μονεμβασίας.
• Άγιος Θεόδωρος Κυθήρων.
• Άγιος Ρωμανός επί την σκλέπαν.
• Άγιος Ισίδωρος Βουχειράς, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.
• Άγιος Φώτιος Μονεμβασίας, επίσκοπος Κιέβου.
• Άγιος Ρωμανός ο νεομάρτυς εκ Δημηνίτσης.
• Άγιος Γαλακτίων εξ Αναβρυτής.
• Άγιος Νεόφυτος ο νεομάρτυς, Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας.
• Άγιος Μήτρος ή Δημήτριος ο Πελοποννήσιος.
• Άγιος Ιωάννης ο νεομάρτυς εκ Τουρκολέκα.

 Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τη σύναξη και το Απολυτίκιο των εν τη Λακωνία διαλαμψάντων Αγίων.  

Aπολυτίκιο εν τη Λακωνία διαλαμψάντων Αγίων

Ήχος πλ. α΄. Τὀν Συνάναρχον Λόγον.

Μαργαρίτας τους θείους ἀνευφημήσωμεν, χαριτόπλοκον στέφος τους ἀπαρτίζοντας, ἁγιότητος τῇ αἴγλῃ λαμπρυνόμενον, ᾧ στεφθεῖσα ἡ κλεινή, Λακωνία νῦν βοᾷ τό κάλλος μου και ἡ δόξα∙ ὑμεῖς ἐστε οἱ τῷ φέγγει, τῷ τοῦ Χριστοῦ με καταυγάσαντες.

Πεπλησμένοι τοῦ θείου φωτός μακάριοι, τῆς Λακωνίας προστάται καί ὑποφῆται σοφοί, τῇ δυνάμει τοῦ Χριστοῦ λαμπρῶς ἐδείχθητε, Ἀρχιερέων ἡ ὁμάς, καί ὁσίων ἡ πληθύς, καί μάρτυρες ἀθλοφόροι, τά πλήθη τῶν Ὀρθοδόξων, ἀδιαλείπτως προστατεύοντες.

  Όσιος Θεοφύλακτος ο Επίσκοπος Νικομήδειας

  

Καὶ σαρκὸς ἐξόριστος, ὡς καὶ πατρίδος, Θεῖος Θεοφύλακτος, οὗ Θεὸς φύλαξ. Ἤλυθεν ὀγδοάτῃ Θεοφύλακτος Θεοῦ ἄγχι.

Ο Όσιος Θεοφύλακτος καταγόταν από την Ανατολή και έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορος Λέοντος του Δ’ (775 – 780 μ.Χ.).

Λόγω της μεγάλης του παιδείας και προς συνέχιση των σπουδών του ήλθε στην Κωνσταντινούπολη, όπου γρήγορα απέκτησε φήμη σοφού και εδημιούργησε φιλικές σχέσεις με ανώτερους κρατικούς λειτουργούς και αξιωματούχους, καθώς και με τον μετέπειτα Πατριάρχη Ταράσιο, που ήταν τότε πρωτοσκρίτης (Πρώτος των δημοσίων υπηρεσιών της αυτοκρατορίας).

Όταν το έτος 784 μ.Χ. εξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Ταράσιος, εις διαδοχήν του Πατριάρχου Παύλου, ο Όσιος Θεοφύλακτος μαζί με τον Μιχαήλ, που αργότερα έγινε επίσκοπος Συνάδων, απεστάλησαν από τον Ταράσιο σε κάποια μονή του Ευξείνου Πόντου.

Λίγο αργότερα, πιθανόν περί το έτος 800 μ.Χ., εξελέγη Επίσκοπος Νικομηδείας. Από τη θέση αυτή ο Όσιος Θεοφύλακτος διέπρεψε σε έργα εκκλησιαστικής φιλανθρωπίας και κοινωνικής πρόνοιας. Ανήγειρε ναούς, το μέγα νοσοκομείο των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, γηροκομεία, πτωχοκομεία και εδημιούργησε λογία για τις άπορες χήρες και τα ορφανά. Μάλιστα δε ο ίδιος διακονούσε και περιποιόταν τους πάσχοντες αδελφούς του.

Όταν απέθανε ο Πατριάρχης Ταράσιος, εξελέγη στον πατριαρχικό θρόνο ο Άγιος Νικηφόρος Α’ (806 – 815 μ.Χ.).

Στη βασιλεία υπερίσχυσε ο Λέων ο Ε’ ο Αρμένιος (813 – 820 μ.Χ.), ο οποίος εκινήθηκε κατά των αγίων εικόνων. Τότε παρέλαβε ο Άγιος Νικηφόρος τον Όσιο Θεοφύλακτο, τον Άγιο Αιμιλιανό Κυζίκου, τον Άγιο Ευθύμιο Σάρδεων, τον Ευδόξιο Αμορίου, τον Άγιο Μιχαήλ Συνάδων και τον Άγιο Ιωσήφ Θεσσαλονίκης, ανέβηκε στο παλάτι και έλεγξε με αγιογραφικά χωρία τον αυτοκράτορα για τα δυσσεβή διδάγματα και την εικονομαχική του διάθεση.

Επειδή ο αυτοκράτορας έμενε αμετάπειστος, ο Όσιος Θεοφύλακτος έλαβε το λόγο και του είπε με παρρησία:

«Γνωρίζω ότι καταφρονείς την ενοχή και μακροθυμία του Θεού. Αλλά θα έλθει σε σένα ξαφνικά όλεθρος και η καταστροφή θα είναι όμοια με καταιγίδα».

Ο αυτοκράτορας εξαγριώθηκε και τους κατεδίκασε όλους σε εξορία. Τον μεν Πατριάρχη Νικηφόρο στη Χρυσούπολη, τους άλλους Αρχιερείς σε διαφορετικά μέρη και τον Όσιο Θεοφύλακτο στο Στρόβιλο, όπου επί τριάντα έτη παρέμεινε με καρτερία και εκεί εκοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 840 μ.Χ.

Μετά την κατάπαυση του διωγμού, επί της ευσεβεστάτης βασιλίσσης Θεοδώρας (842 – 857 μ.Χ.) και του Πατριάρχου Μεθοδίου (842 – 846 μ.Χ.), το ιερό σκήνωμα αυτού ανακομίσθηκε στη Νικομήδεια, το 846 μ.Χ., και εναποτέθηκε στο ναό των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, που ο ίδιος είχε οικοδομήσει.

Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης αποκαλεί τον Όσιο Θεοφύλακτο στύλο αληθείας, Ορθοδοξίας εδραίωμα, φύλακα της ευσεβείας, στήριγμα της Εκκλησίας.

Μικρός ναός του Οσίου Θεοφυλάκτου ανηγέρθη στο παλάτι κατά τον 10 αιώνα μ.Χ., ίσως επί αυτοκράτορος Ρωμανού Α’ του Λεκαπηνού (920 – 944 μ.Χ.), πατέρα του πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Θεοφυλάκτου (931 – 956 μ.Χ.). 

 Δείτε στο βίντεο παρακάτω τον βίο, την εξορία, την προσφορά του στην Εκκλησία και το Απολυτίκιο του Οσίου Θεοφυλάκτου.  

Aπολυτίκιο Αγίου Θεοφυλάκτου

Ήχος γ’. Θείας πίστεως.

Φύλαξ ἄγρυπνος, τῆς Ἐκκλησίας, καὶ καθαίρεσις, τῆς δυασεβείας, Ἱεράρχα Θεοφύλακτε πέφηνας, τοῦ γὰρ Χριστοῦ τὴν Εἰκόνα σεβόμενος, ὑπερορίας καὶ θλίψεις ὑπέμεινας, Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμιν τὸ μέγα ἔλεος.

Λαθῶν ἐβίωσας Παναοίδιμε, ἀλλ᾽ ὁ Χριστός σέ πᾶσιν ἀνέδειξεν, ὡς φωστῆρα φθεγγόμενον, λυχνίαν ἐπιθείς τήν νοητήν, καί πλάκας ἐνεχείρισε, δογμάτων τῶν τοῦ Πνεύματος, δι᾽ ὧν καταύγασον ἡμᾶς. 

Άγιος Ερμής ο Απόστολος  

   

Ἑρμῇ θανόντι τῷ μαθητῇ Κυρίου, Ἑρμῷον ἔμπνουν ἐκ λόγων διαγλύφῳ.

Τον Άγιο Ερμή αναφέρει ο απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του (ΙΣΤ’ 14). Κατά την παράδοση έγινε επίσκοπος Δαλματίας και απεβίωσε ειρηνικά. Στον Συναξαριστή Delehaye καλείται Έρμυλος. Στον δε Παρισινό Κώδικα 13 φ. 296 η μνήμη του φέρεται κατά την 8η Απριλίου μετά του Ηρωδίωνος, Ασύγκριτου, Φλέγοντος, Ρούφου, Επαφρά και Αγάβου. 

Όσιος Παύλος ο Ομολογητής ο Επίσκοπος Πλουσιάδος  

  

Σάλπιγξ σιωπᾷ Παῦλος ὁ Πλουσιάδος, Σάλπιγγος ἠχὴν τὴν τελευταίαν μένων.

Ο Όσιος Παύλος έζησε κατά την περίοδο της εικονομαχίας (τέλη του 8ου και αρχές του 9ου αιώνα μ.Χ.) και εξελέγη Επίσκοπος Πλουσιάδος ή Προυσιάδος της Βιθυνίας, της καλουμένης πριν Κίερος. Διακρίθηκε μεταξύ των ακούραστων υπερασπιστών και ατρόμητων φρουρών και συνηγόρων της Ορθοδοξίας.

Πλήθη ομοφρόνων του διώκονταν, εξορίζονταν, βασανίζονταν, φυλακίζονταν, σκοτώνονταν, άλλοι ήταν με κομμένη τη μύτη και τη γλώσσα. Ιερά θύματα του μαρτυρίου υπέρ των Εικόνων. Αλλά η πιθανότητα, ότι θα έπασχε και αυτός τα ίδια, δεν αναχαίτισε την ευσεβή ζέση του Παύλου.

Πήγαινε λοιπόν σε διάφορα μέρη και ενεθάρρυνε την αντίσταση κατά των αυτοκρατορικών διαταγών. Δίδασκε, ότι οι χριστιανοί κανένα σεβασμό δεν οφείλουν και καμιά υπακοή σε Πατριάρχες και Επισκόπους εικονομάχους και διαμαρτυρόταν κατά της ανίερης ανατροπής, που ήθελαν να επιβάλουν στην Εκκλησία.

Για τη διαγωγή του αυτή καταδιώχθηκε, φυλακίστηκε και εξορίστηκε. Αλλά αυτός έμεινε ακλόνητος στον τίμιο αγώνα του και παρέδωσε την πνοή του μαχόμενος μέχρι τελευταίας στιγμής.

Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον συγκλονιστικό βίο, και τη μάχη υπέρ των εικόνων του Αγίου Παύλου του Επισκόπου Πλουσιάδος και Ομολογητού.

  Πηγή:ekklisiaonline.gr