ΕΡΓΑΝΗ: Μειώθηκε o πραγματικός μέσος μισθός – Όνειρο απατηλό τα 1500 ευρώ μικτά

  

 

Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την αυξηση του μέσου μισθού το 2025, μόλις 20 ευρώ μικτά. Όμως ο πραγματικός μέσος μισθός μειώθηκε. Τι δείχνει η ανάλυση του ΕΝΑ για τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ. 

Με αφορμή την ετήσια ειδική έκθεση του ΕΡΓΑΝΗ για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα το 2025, το υπουργείο Εργασίας πανηγυρίζει ότι «έσπασε το φράγμα των 1500 ευρώ», για τον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης.

Απομονώνοντας το στοιχείο αυτό, εκπρόσωποι της κυβέρνησης καυχιούνται ότι επιτεύχθη (έστω και κολοβός) ο στόχος που είχε θέσει για το 2027, τουλάχιστον ένα χρόνο νωρίτερα.

Το υπουργείο επίσης εστιάζει στο ότι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι μετακινήθηκαν από τα κατώτατα μισθολογικά κλιμάκια, ξεκολλώντας από το όριο των 1000 ευρώ μικτά.

Υπάρχουν όμως και άλλα στοιχεία, που τεχνηέντως αποσιωπώνται από την κυβερνητική ανάλυση και δείχνουν μια διόλου ρόδινη εικόνα.

Καταρχάς, ο πραγματικός (και όχι ο ονομαστικός) μέσος μισθός όχι μόνο δεν αυξήθηκε, αλλά μειώθηκε.
Η αύξηση του μέσου μισθού πλήρους και μερικής απασχόλησης σε ονομαστικούς όρους περιορίζεται στο 1,5 %, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο πληθωρισμό του 2025, που διαμορφώθηκε στο 2,9%.

Κάτω από 1.000 ευρώ καθαρά το 61% των εργαζομένων

Επιπλέον σχεδόν τρεις στους δέκα μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα (28,27%) το 2025 είχαν μεικτές αποδοχές κάτω ή γύρω από τον κατώτατο μισθό των 880 ευρώ που ισχύει μέχρι σήμερα. Πρόκειται για περίπου 700.000 εργαζόμενους, εκ των οποίων πάνω από τους μισούς (σχεδόν 380.000), έχουν μικτές μηνιαίες αποδοχές κάτω από 800 ευρώ μικτά, δηλαδή πολύ χαμηλότερες και από τον κατώτατο.
Από 901 – 1.000 ευρώ μεικτά λάμβανε το 8,23% των μισθωτών και από 1.001 έως 1.200 ευρώ μεικτά το 24,29%.
Από τα παραπάνω προκύπτει, ότι για περίπου 1,5 εκατομμύριο μισθωτούς πάνω από έξι στους δέκα, ο μέσος μικτός μισθός είναι κάτω από 1000 ευρώ καθαρά.  Συνολικά το 77% των μισθωτών βρίσκονται κάτω από το όριο των 1500 ευρώ μικτά, που έχει θέσει η κυβέρνηση ως πήχη.

πηγή: ΕΝΑ – Επεξεργασία ΕΡΓΑΝΗ

Ινστιτούτο ΕΝΑ: Από τα υπόγεια στο ισόγειο

Μια ψύχραιμη αποτίμηση των στοιχείων του ΕΡΓΑΝΗ επιχειρεί η ανάλυση του Ινστιτούτου ΕΝΑ.
Με βάση την επεξεργασία των δεδομένων που συλλέγει το ΕΡΓΑΝΗ, οι ερευνητές παρουσιάζουν την κατανομή των μισθωτών, ανά κλιμάκιο μηνιαίων αποδοχών, προσθέτοντας μια επιπλέον παράμετρο: Τις αθροιστικες κατανομές των μισθωτών το 2024 και 2025, δηλαδή τα ποσοστά εργαζομένων που βρίσκονται κάτω από την ανώτατη τιμή κάθε κλιμακίου.

Η γενική εικόνα που προκύπτει από τους πίνακες των στοιχείων του ΕΡΓΑΝΗ,  είναι η μετατόπιση προς τα πάνω ολόκληρης της μισθολογικής κατανομής λόγω της ονομαστικής αύξησης των μισθών. Δηλαδή η μετακίνηση πολλών μισθωτών από τα χαμηλά στα αμέσως ανώτερα κλιμάκια.
Το ποσοστό των μισθωτών με μικτές αποδοχές κάτω από 1.000 ευρώ μειώθηκε από 46,3% (περίπου 1,1 εκατ. άτομα) το 2024 σε 36,5% (περίπου 900 χιλ. άτομα) το 2025.

Συνωστισμός στους κάτω ορόφους – μοναξιά στα ρετιρέ

Η κατανομή των μισθών και οι διαφορές μεταξύ 2024 και 2025 αποτυπώνονται πιο ευανάγνωστα στο παραπάνω διάγραμμα (Διάγραμμα 1).
Το βασικό στοιχείο που παρατηρείται, σύμφωνα με την ανάλυση του ΕΝΑ, είναι η θετική ή αλλιώς δεξιά ασυμμετρία κατανομής, ένα σύνηθες χαρακτηριστικό της μισθολογικής ανισότητας.

Στη στατιστική, θετική ή δεξιά ασυμμετρία έχουμε όταν η «ουρά» της κατανομής, εκτείνεται στα δεξιά, εκεί που βρίσκονται οι υψηλότερες τιμές. Αντιθέτως τα περισσότερα δεδομένα συγκεντρώνονται στα αριστερά, στο χαμηλό άκρο της κατανομής.
Έτσι και στην περίπτωση των μισθών, τα μεγαλύτερα ποσοστά εργαζομένων συγκεντρώνονται στις χαμηλότερες αμοιβές, ενώ μικρότερα ποσοστά βρίσκονται στις υψηλότερες.

Με άλλα λόγια, ο μέσος μισθός (μέσος όρος του μισθού όλων των μισθωτών) είναι υψηλότερος από τον διάμεσο μισθό (ο μισθός κάτω από τον οποίο αμείβονται οι μισοί μισθωτοί).
Ο διάμεσος μισθός θεωρείται πιο αντιπροσωπευτικός από τον μέσο μισθό, καθώς δεν επηρεάζεται από τις ακραίες τιμές, είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω.

Ούτε 1000 ευρώ καθαρά ο  διάμεσος μισθός

Τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ δεν δίνουν τον διάμεσο μισθό, αλλά μόνο τον μέσο μισθό. Μπορούμε  κατά προσέγγιση να υπολογίσουμε τον διάμεσο μισθό, με βάση τις κατανομές των κλιμακίων.
Για παράδειγμα το 2024, το ποσοστό των μισθωτών που αμείβονταν με λιγότερα από 1.000 ευρώ μικτά ήταν 46,3%. Το ποσοστό αυτών που αμείβονταν με λιγότερα από 1.200 ευρώ ήταν 65,7%.  Αυτό σημαίνει ότι ο διάμεσος μισθός ήταν κοντά στα 1.000 ευρώ μικτά (περίπου 830 καθαρά).

Το 2025 τα αντίστοιχα ποσοστά μειώθηκαν σε 36,5% και 60,8%, κάτι που σημαίνει ότι ο διάμεσος μισθός ήταν αρκετά περισσότερο από 1.000 ευρώ αλλά αρκετά κάτω από 1.200 ευρώ. Αν λάβουμε ως διάμεσο μισθό τα 1100 ευρώ, αυτό σημαίνει ότι οι μισοί εργαζόμενοι πληρώνονται με λιγότερα από 900 ευρώ καθαρά. Πρόκειται για ένα ποσό που δύσκολα φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα, ιδίως για κάποιον που νοικιάζει σπίτι, πληρώνει δάνειο ή μεγαλώνει παιδί, πόσο μάλλον παιδιά.

Πώς μειώθηκε ο πραγματικός μέσος μισθός

Σε αντίθεση με τον διάμεσο μισθό, ο μέσος μισθός μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια.  Το σύνολο των μισθολογικών αμοιβών αυξήθηκε κατά 4,53% ενώ οι μισθωτοί κατά 2,95%.  Ο μέσος μισθός αυξήθηκε κατά 1,53%, από 1.342 σε 1.363 ευρώ μικτά, ποσό που με βάση τη φορολογία του 2025 αντιστοιχεί σε 1063 ευρώ καθαρά.  Η καθαρή αύξηση είναι χαμηλότερη από 20 ευρώ τον μήνα.

Σε κάθε περίπτωση, ο διάμεσος μισθός είναι σαφώς χαμηλότερος από τον μέσο μισθό, κάτι που σημαίνει ότι η πλειοψηφία των μισθωτών αμείβεται αρκετά χαμηλότερα από τον μέσο όρο.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού μεταξύ 2024-25 ανέρχεται στο 6%, αρκετά υψηλότερη από την αύξηση του μέσου μισθού.

Όμως ενώ η αύξηση του κατώτατου μισθού υπερβαίνει την αύξηση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του 2025 (2,9%) όπως δίνεται από την ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση του μέσου μισθού είναι σημαντικά μικρότερη. Άρα σε πραγματικούς όρους ο μέσος μισθός έχει μειωθεί, γεγονός που διαψεύδει τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς.

Στην πραγματικότητα ο μέσος μισθός του 2025, είχε μικρότερη αγοραστική δύναμη από το 2024, αφού η ονομαστική αύξηση υπολείπεται του πληθωρισμού.

Ο μισθός ανά θέση εργασίας

Αν ο υπολογισμός του μέσου μισθού γίνει όχι κατά εργαζόμενο, αλλά με βάση τις θέσεις εργασίας – καθώς 131.122 εργαζόμενοι απασχολούνται σε περισσότερες από μία επιχειρήσεις – τότε αυτός μειώνεται στα 1.293,7 ευρώ μεικτά.

Επίσης πρέπει να λάβουμε υπόψιν ότι στον μέσο μισθό περιλαμβάνονται και οι δηλωμένες υπερωρίες, κυριακάτικα, νυχτερινά αργίες – όταν και αν πληρώνονται. Δηλαδή για να βγει έστω και το χιλιάρικο, δεν αρκεί το οχτάωρο, αλλά απαιτούνται ωράρια λάστιχο, που πλέον ξεχειλώνονται ως και σε 13ωρα σε έναν εργοδότη.

Τέλος, στους χαμηλούς και πολύ χαμηλούς μισθούς αποτυπώνεται και η υποαπασχόληση, η οποία επίσημα (κάτω από 35 ώρες) ανέρχεται στο 21,5%, με τους μισούς από αυτούς τους εργαζόμενους να εργάζονται κάτω και από τις 20 ώρες την εβδομάδα.

Πηγή: in.gr