Ο Δημήτρης Κουρέτας είναι καθηγητής Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών και Τοξικολογίας και διευθυντής του ομώνυμου εργαστηρίου στο Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Ασκεί κριτική στη Mercosur για την ασφάλεια και την ποιότητα τροφίμων που θα εισάγονται αν εγκριθεί, εξηγεί γιατί πήρε την πρωτοβουλία για μια τράπεζα θεσσαλικών σπόρων και DNA και επιμένει στη στήριξη του βαμβακιού ως της ενδεδειγμένης καλλιέργειας για την Περιφέρεια Θεσσαλίας.
● Η κυβέρνηση λέει ότι ικανοποίησε τα περισσότερα αιτήματα των αγροτών μέσα στα όρια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας. Στους αγρότες όμως επικρατεί απογοήτευση, καθώς κρίνουν τα μέτρα μη βιώσιμα. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι κατεξοχήν αγροτική περιφέρεια και εσείς προσωπικά βρεθήκατε στο πλευρό των αγροτών στα μπλόκα. Πώς βλέπετε την κατάσταση σήμερα;
Βλέπω ότι ένα μεγάλο μέρος των αγροτών και κτηνοτρόφων θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το επάγγελμα, και αυτό για εμάς θα είναι δυσμενές. Αυτό που απασχολεί τον αγροτικό και κτηνοτροφικό κόσμο, ο οποίος αποτελεί τεράστιο μέρος του ενεργού πληθυσμού της Θεσσαλίας, είναι το αύριο - και αυτό δεν διασφαλίζεται με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν. Δεν δίνουν καμία προοπτική. Γιατί δεν τους λέμε ξεκάθαρα «φροντίστε να αλλάξετε καλλιέργειες ή να τα πουλήσετε και να βρείτε άλλη δουλειά»;
«Από τους 7-8 χιλιάδες κτηνοτρόφους στη Θεσσαλία, έχουν ήδη αποχωρήσει 1.500 και έχουν θανατωθεί περίπου 160-170 χιλιάδες πρόβατα. Αυτοί οι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν να ξαναφτιάξουν τους στάβλους τους»
Ο ισχύων νόμος δεν επιτρέπει σε έναν κτηνοτρόφο να φέρει ζώα για ένα εξάμηνο από το τελευταίο θετικό κρούσμα ευλογιάς στη χώρα. Αυτό σημαίνει ότι όσοι επλήγησαν από την ευλογιά δεν μπορούν να ανασυστήσουν τις κτηνοτροφικές τους εκμεταλλεύσεις. Για να το πω με αριθμούς, από τους 7-8 χιλιάδες κτηνοτρόφους στη Θεσσαλία, έχουν ήδη αποχωρήσει 1.500 και έχουν θανατωθεί περίπου 160-170 χιλιάδες πρόβατα. Αυτοί οι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν να ξαναφτιάξουν τους στάβλους τους.
● Να μείνουμε στο πρόβλημα της ευλογιάς. Εχετε πει ότι την άνοιξη περιμένουμε νέα κρίση στην κτηνοτροφία. Τι εννοείτε;
Πώς θα σταματήσει η διασπορά των εστιών χωρίς πρόγραμμα εμβολιασμού; Αν σήμερα είμαστε στις 540.000-550.000 θανατωμένα αιγοπρόβατα, πώς θα αποφύγουμε να φτάσουμε στο ένα εκατομμύριο; Η επιτροπή του υπουργείου δεν λέει τίποτα σχετικά. Για να καταλάβετε τα μεγέθη, σήμερα χάνουμε την παραγωγή 40.000 τόνων φέτας από τις 150.000 που παράγουμε ετησίως περίπου. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος της επιτροπής του υπουργείου για την ευλογιά λέει ότι υπάρχουν ένα εκατομμύριο παράνομοι εμβολιασμοί. Και την ίδια στιγμή ακούμε από επίσημα χείλη ότι τα ισοζύγια γάλακτος θα παραμείνουν τα ίδια, γιατί τα ζώα που σφάχτηκαν δεν ήταν παραγωγικά. Πού βρίσκεται αυτό το γάλα; Από τον ουρανό έρχεται; Ολα αυτά μας βάζουν σε σκέψεις. Το θέμα είναι να σωθούν τα ζώα.
● Ποια είναι η εκτίμηση για την οικονομική ζημιά που έχει υποστεί η Θεσσαλία από την ευλογιά και τα γενικότερα προβλήματα του αγροτικού κόσμου;
Με έναν πρόχειρο υπολογισμό εκτιμάμε ότι η περιφέρεια χάνει περίπου 500 εκατομμύρια. Η Θεσσαλία έχει δέκα δισεκατομμύρια ΑΕΠ, από τα οποία τα τρία δισεκατομμύρια είναι από την αγροτική παραγωγή και την κτηνοτροφία. Χάνοντας περίπου 20% από την κτηνοτροφία και ένα μέρος από τις αγροτικές δραστηριότητες, σπάει η αλυσίδα αξίας (ένα προς τρία). Ετσι φεύγει ένα μεγάλο μέρος του ΑΕΠ, το οποίο δεν γνωρίζω πώς θα αναπληρωθεί.
● Μιλάμε για μια περιφέρεια της οποίας το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών στα αγροτικά προϊόντα είναι θετικό.
Είναι ένα πανευρωπαϊκό παράδοξο. Εχουμε ετησίως 2,1 δισεκατομμύρια εξαγωγές και 1,3 δισεκατομμύρια σε εισαγωγές, την ώρα που στη χώρα και στις περισσότερες περιφέρειες η αναλογία είναι 50-80 υπέρ των εισαγωγών. Η Θεσσαλία είναι το μέλλον της διατροφής της χώρας. Δηλαδή, αν σπάσει αυτή η αλυσίδα, οι επιπτώσεις θα είναι ευρύτερες, όχι μόνο για τη Θεσσαλία.
«Με τη Mercosur υπάρχει ο κίνδυνος οι Ελληνες καταναλωτές να παίρνουν φτηνότερα τρόφιμα αμφίβολης ποιότητας, οι γεωργοί να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τους κλήρους τους και ό,τι παράγεται εδώ υψηλότερης διατροφικής αξίας και ασφάλειας να καταναλώνεται αλλού»
Υπάρχει πράγματι ένα άρθρο που λέει ότι θα πρέπει να πληρούνται οι προδιαγραφές ασφάλειας τροφίμων στις παραγωγές από τις χώρες που εισάγουμε. Θεωρητικά προστατεύεσαι. Αλλά ξέρουμε ότι στη Λατινική Αμερική επιτρέπονται φυτοπροστατευτικά σκευάσματα που απαγορεύονται στην Ευρώπη και δεν μπορούμε να πούμε στην πράξη πώς θα ελέγχονται. Επειτα, αυτές οι χώρες έχουν σχεδόν το μισό κατά κεφαλήν εισόδημα από το δικό μας. Εξάγουμε ποιοτικά προϊόντα αξίας περίπου 35 εκατομμυρίων και εισάγουμε φτηνά προϊόντα που αγγίζουν το μισό δισεκατομμύριο. Πώς θα αντιμετωπιστεί το αρνητικό ισοζύγιο;
Να δώσω ένα παράδειγμα: Η Ελλάδα παράγει 20.000+ τόνους ποιοτικό μέλι ετησίως από πεύκο που καλλιεργείται μόνο στην Ελλάδα και στα παράλια της Τουρκίας. Καταναλώνεται περισσότερο μέσα στη χώρα με τιμές 7-10 ευρώ. Αν τεθεί σε ισχύ η Mercosur, θα μπορεί να εισάγεται μέλι με τιμή 1,5-2,5 ευρώ. Τι θα κάνει ο παραγωγός μελιού; Επιπλέον, η Ελλάδα παράγει 160.000 τόνους ρύζι και εξάγει τους 100.000 από αυτούς. Η τιμή του στην αγορά κυμαίνεται μεταξύ 4-6,5 ευρώ ανάλογα με την ποιότητα. Πώς θα αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό των 1,5-2 ευρώ που θα έρχεται από εκεί;
Υπάρχει λοιπόν ο κίνδυνος οι Ελληνες καταναλωτές να παίρνουν φτηνότερα τρόφιμα αμφίβολης ποιότητας, οι γεωργοί να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τους κλήρους τους και ό,τι παράγεται εδώ υψηλότερης διατροφικής αξίας και ασφάλειας να καταναλώνεται αλλού. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση όσον αφορά την ποιότητα των τροφίμων που παράγει. Δεν μπορεί να ωριμάσει η αγορά της με εισαγωγές σαν να είναι Λουξεμβούργο ή Ελβετία, αλλά μάλλον πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα χωρών που παράγουν όπως η Πολωνία ή η Νέα Ζηλανδία.
● Στην περιφέρεια πήρατε την πρωτοβουλία πρόσφατα να φτιάξετε μια τράπεζα θεσσαλικών σπόρων και DNA. Γιατί το κάνατε;
Υπάρχουν πανάρχαιοι σπόροι που είναι προσαρμοσμένοι στις συνθήκες της Θεσσαλίας και οι οποίοι πρέπει να διατηρηθούν, γιατί δεν γνωρίζουμε ποιο θα είναι το αγροτικό μας μέλλον. Σπόροι που έρχονται από έξω ενδεχομένως είναι καλύτεροι σε ποσοτικά χαρακτηριστικά, αλλά κανείς δεν γνωρίζει πώς θα αντιδράσουν σε ένα περιβάλλον και οικοσύστημα που αλλάζει λόγω της κλιματικής αλλαγής. Δεν γνωρίζουμε πώς και ποιος θα τους χρησιμοποιήσει. Εχουμε χρέος όμως στα παιδιά μας να το κάνουμε.
● Η διαχείριση του νερού είναι κεντρικό ζήτημα σε όλα όσα συζητάμε σήμερα. Ηδη από την εποχή του «Daniel» η κυβέρνηση επιχείρησε να δώσει τη διαχείριση του νερού στην ολλανδική HVA, κάτι που δεν προχώρησε. Ούτε όμως έχει προχωρήσει και ο σχεδιασμός από την πλευρά του νεοσύστατου Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ).
Από τις 4 Δεκεμβρίου 2025 έχει φύγει εντελώς από εμάς η διαχείριση του νερού και είναι στον ΟΔΥΘ. Δεν έχουμε καμία αρμοδιότητα πια, χάσαμε και τους υπαλλήλους. Αρα ο ΟΔΥΘ πρέπει κάποια στιγμή να παρουσιάσει τον σχεδιασμό του. Φέτος ήμασταν τυχεροί μέσα στην ατυχία μας. Ο «Byron» πρόσθεσε 27 εκατομμύρια κυβικά νερού στη λίμνη Πλαστήρα, που κατά 99,9% μας σώζει για την επόμενη αρδευτική περίοδο, όμως λύνει προσωρινά το πρόβλημα.
Τον Απρίλιο, θα κριθεί στο ΣτΕ εάν θα μπορέσουμε να έχουμε μεταφορά των 250 εκατομμυρίων κυβικών από τον Αχελώο στο φράγμα του Μουζακίου για το σχέδιο διαχείρισης της Λεκάνης Απορροής της Θεσσαλίας. Εάν το χάσουμε, τότε δυσκολεύουν πάρα πολύ τα πράγματα στη Θεσσαλία.
Τα 250 εκατομμύρια κυβικά νερού από τον Αχελώο, που είναι μια μικρή ποσότητα, δεν είναι η εκτροπή που λέγαμε παλιά. Ο Αχελώος φέρνει 4,5 δισεκατομμύρια κυβικά τον χρόνο. Η εκτροπή ήταν σχεδιασμένη να φέρει 1,5 δισεκατομμύριο. Τώρα λέμε 250 εκατομμύρια. Είναι κάτι που δεν αλλοιώνει τη φυσιογνωμία του Αχελώου. Ζητάμε και απαιτούμε τη σπουδή που έδειξε η κυβέρνηση για το θέμα της λειψυδρίας της Αττικής να τη δείξει και για τη Θεσσαλία.
● Πάντως ήδη από την εποχή του «Daniel» έχει προταθεί να μετατραπούν οι καλλιέργειες σε ξηρικές, όπως το στάρι. Εσείς επιμένετε στο βαμβάκι που χρειάζεται νερό. Γιατί επιμένετε;
Ναι, γιατί το βαμβάκι έχει τεράστια προστιθέμενη αξία που δεν την έχουμε διεκδικήσει. Το εξάγουμε στην Τουρκία, ενώ θα έπρεπε να το κάνουμε νήμα. Θέλουμε να πάμε σε ένα μοντέλο καλλιέργειας το οποίο θα είναι ξηρικό και τη γη θα την κατέχουν άνθρωποι ή funds με χιλιάδες στρέμματα, καθώς ο μικρός κλήρος δεν θα αντέξει τον ανταγωνισμό, ή να οργανώσουμε την παραγωγή με προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας;
Οσοι έχουν μερικές εκατοντάδες στρέμματα θα αναγκαστούν να τα πουλήσουν. Ναι, αυτό δεν το θέλω εγώ. Δεν είναι προς το συμφέρον της Θεσσαλίας. Για το βαμβάκι όμως χρειάζεται να κάνουμε έργα ταμίευσης νερού, που ταυτόχρονα θα είναι και έργα προστασίας από τα πλημμυρικά φαινόμενα. Πώς τα κάνει η Τουρκία και δεν μπορούμε εμείς;
● Σήμερα το κόστος για την παραγωγή βάμβακος είναι περίπου ίσο με το κέρδος από αυτό. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε, μεταξύ άλλων, εκπτώσεις στο αγροτικό ρεύμα. Αρκεί αυτό;
Οχι, σε καμία περίπτωση. Δεν μπορεί ένας Θεσσαλός αγρότης σήμερα να ανταγωνιστεί τον αγρότη των Σερρών που έχει νερό και φτηνή ενέργεια. Χρειάζονται αγροβολταϊκά, τα οποία θα ρίξουν πολύ το κόστος ενέργειας, η μείωση του κόστους της άρδευσης και πρέπει οπωσδήποτε να αντιμετωπιστεί το θέμα του κόστους των φυτοπροστατευτικών, τα οποία σε άλλες χώρες κοστίζουν τα μισά και σε εμάς τα διπλάσια. Δεν είναι το θέμα να δώσεις 80 και 100 ή 200 εκατομμύρια. Στρατηγική δεν παρουσιάστηκε. Οι αγρότες του χρόνου θα είναι ξανά στον δρόμο για τους ίδιους λόγους.
Εμείς παίρνουμε την πρωτοβουλία -και θα παρουσιάσουμε σύντομα- ένα στρατηγικό σχέδιο για το βαμβάκι στη Θεσσαλία με νούμερα. Ελπίζουμε η κυβέρνηση να το στηρίξει.
● Μετά την κακοκαιρία «Byron» δηλώσατε ότι η Θεσσαλία δέχτηκε το 30% της νεροποντής του «Ιανού» και ότι το σύστημα πολιτικής προστασίας έφτασε στα όριά του. Πριν από περίπου δέκα ημέρες, η κυβέρνηση προκήρυξε επτά έργα ορεινής υδρονομίας για την προστασία της ορεινής Μαγνησίας από τις πλημμύρες. Πόσο έτοιμη είναι σήμερα η περιφέρεια για την αντιμετώπιση των νέων κλιματικών και καιρικών δεδομένων;
Στον «Byron» είχαμε γύρω στα 20 και κάτι χιλιάδες στρέμματα που πλημμύρισαν, ενώ στον «Ιανό» είχαμε 250 χιλιάδες στρέμματα. Ο «Byron» είναι το όριό μας, δεν αντέχει παραπάνω το σύστημα σήμερα. Τα μικρά έργα που προκηρύσσονται σε Μαγνησία και όσα ακολουθήσουν σε Τρίκαλα, Λάρισα και Καρδίτσα θα αυξήσουν την ανθεκτικότητα σε ποσοστά ανάμεσα στο 35%-60% από το 2027 και μετά. Πολύ σημαντικό έργο για την αντιπλημμυρική προστασία και την ύδρευση είναι το φράγμα του Ενιπέα Φαρσάλων που θα ξεκινήσει το 2027 και θα συνεισφέρει κατά 27% στην προστασία από φαινόμενα τύπου «Daniel». Με άλλα λόγια, παρακαλάμε μέχρι το 2028 να μη γίνει κανένας «Daniel».
Πηγή: efsyn.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Αγαπητοί αναγνώστες,
Εκτιμούμε ιδιαίτερα τις απόψεις και τις σκέψεις σας. Σας ενθαρρύνουμε να συμμετέχετε ενεργά στις συζητήσεις, με σχόλια που προάγουν την καλοπροαίρετη ανταλλαγή απόψεων.
Για τη διασφάλιση ενός πολιτισμένου και φιλικού περιβάλλοντος, παρακαλούμε να αποφύγετε σχόλια που περιέχουν:
Υβριστικό ή ρατσιστικό περιεχόμενο.
Προσωπικές επιθέσεις ή μειωτικούς χαρακτηρισμούς.
Περιεχόμενο που παραβιάζει τη δεοντολογία ή τους κανόνες ευγένειας.
Η συντακτική ομάδα διατηρεί το δικαίωμα να διαγράφει σχόλια που δεν συμμορφώνονται με τους παραπάνω κανόνες, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση.
Ευχαριστούμε για την κατανόηση και τη συνεργασία σας!
Aridaia-gegonota.blogspot.com